در هفته دهم بارداری، نوزاد شما هرچند هنوز بسیار کوچک است، اما رشد چشمگیری را تجربه میکند. او اکنون درون رحم شما در مایع آمنیوتیک گرم و محافظ شناور است و فضای کافی برای حرکت دارد. اندازهاش حدود سه سانتیمتر است و بدنش روزبهروز تناسب بیشتری پیدا میکند. سر جنین دیگر به نسبت هفتههای قبل بزرگتر از بدنش نیست، و این یعنی یکی از مهمترین مراحل رشد او در حال تکمیل است.
قوزک پا و مچهای ظریفش شکل گرفتهاند و انگشتان کوچکش اکنون کاملاً قابل مشاهدهاند — تصوری شیرین از موجودی که بهزودی در آغوشتان خواهید گرفت 💖
اتفاقات شگفتانگیز درون بدن نوزادتان در هفته دهم بارداری
در هفته دهم بارداری، رشد جنین با سرعت چشمگیری ادامه دارد و اندامهای حیاتی او یکی پس از دیگری شروع به فعالیت میکنند. اگر در این هفته سونوگرافی انجام دهید، احتمالاً متوجه میشوید که کیسه زرده از بین رفته و بند ناف که پل ارتباطی بین نوزاد و جفت است، اکنون کاملاً قابل مشاهده است.
رودههای کوچکش هنوز بخشی از بند ناف هستند، اما بهتدریج به سمت شکم جنین حرکت میکنند و بهزودی درون بدنش قرار خواهند گرفت.
در این مرحله، بسیاری از اندامهای مهم بدن او شروع به عملکرد مستقل میکنند:
-
غده تیروئید فعالیت خود را آغاز کرده است.
-
پانکراس مشغول ساخت آنزیمهای گوارشی است.
-
کیسه صفرا تولید صفرا را شروع کرده که در آینده نقش مهمی در هضم غذا دارد.
بافتهای اولیه ریهها نیز در حال شکلگیریاند و استخوانهای کوچک جنین حتی در انگشتانش نیز ظاهر شدهاند. سلولهای درون این استخوانها بهزودی تولید گلبولهای قرمز را بر عهده میگیرند، کاری که تا این هفته بر عهده کبد و طحال بوده است.
صورت نوزادتان هر روز بیشتر شبیه به چهره انسان میشود. حتی ممکن است جوانههای دندانهای شیری شکل گرفته باشند و دهان کوچکش توانایی باز و بسته شدن و حرکت زبان را پیدا کرده باشد — هرچند هنوز آنقدر کوچک است که نتواند زباندرازی کند! 💕
بدنتان در هفته دهم بارداری؛ تغییرات، ظاهر و حسهای جدید
در هفته دهم بارداری، اگرچه هنوز ممکن است ظاهرتان چندان تغییر نکرده باشد، اما بدن شما درون خود اتفاقات بزرگی را تجربه میکند.
در این زمان معمولاً نشانههای ظاهری بارداری هنوز کاملاً مشخص نیستند. بیشتر خانمها بین هفتههای ۱۸ تا ۲۰ بارداری ظاهرشان تغییر میکند و شکمشان جلو میآید. البته این موضوع به اندام بدن، وزن، و سابقه بارداری بستگی دارد.
-
اگر بدن لاغر و استخوانی دارید، احتمالاً زودتر بارداریتان مشخص میشود.
-
اگر چاقتر یا درشتهیکلتر هستید، ممکن است کمی دیرتر به چشم بیاید.
-
و اگر قبلاً بارداری را تجربه کردهاید، عضلات شکم شلتر شده و شکم زودتر بیرون میزند.
ممکن است احساس کنید شلوارهایتان کمی تنگ شده، حتی اگر وزن زیادی اضافه نکردهاید. دلیلش این است که ارگانهای داخلی در حال جابهجاییاند تا فضای بیشتری برای رشد جنین فراهم کنند.
👗 وقتی هیچکدام از لباسها اندازهتان نیست!
این هفتهها، معمولاً در مرحلهای هستید که برای لباسهای قبلی بزرگ شدهاید اما هنوز زمان پوشیدن لباسهای بارداری نرسیده است. اگر جلوی کمد ایستادهاید و نمیدانید چه بپوشید، نگران نباشید! این دوره کوتاه است. تا قبل از هفتههای میانی بارداری، بدنتان به ثبات میرسد.
در این مدت:
-
یک یا دو شلوار و دامن یک سایز بزرگتر بخرید.
-
از بلوزهای گشاد و آزاد یا تاپهای بلند استفاده کنید.
-
با یک روسری یا گردنبند رنگی توجه را از ناحیه شکم دور کنید.
-
چند لایه لباس بپوشید تا بتوانید راحتتر گرمای بدنتان را تنظیم کنید.
-
اگر نیاز دارید، از بلوزهای همسرتان استفاده کنید؛ هم راحتترند و هم موقتی.
-
کمربند نپوشید چون فشار به شکم و جنین میآورد.
-
از کفشهای پاشنه تخت استفاده کنید، چون تعادل بدن در دوران بارداری تغییر میکند و پاها کمی ورم خواهند کرد.
💡 پیشنهاد: در این دوران از رنگهای خنثی و پارچههای کشی استفاده کنید تا مجبور نباشید زود به زود لباس بخرید.
💞 دربارهی خودتان در هفته دهم بارداری
رابطه جنسی در هفته دهم بارداری
تغییرات هورمونی ممکن است میل جنسی شما را کاهش یا افزایش دهند — هر دو حالت کاملاً طبیعی هستند.
بعضی از خانمها در این دوران احساس جذابیت و میل بیشتری دارند، در حالی که برخی دیگر به دلیل تهوع، خستگی یا تغییرات بدنی، تمایلی ندارند.
🔸 اگر میل جنسیتان کم شده، نگران نباشید؛ معمولاً در سهماهه دوم بارداری بهبود مییابد.
🔸 اگر افزایش یافته، از این حس مثبت لذت ببرید — چون بعد از زایمان تا مدتی امکان رابطه وجود نخواهد داشت.
📌 توجه: تا زمانی که پزشک زنانتان رابطه را منع نکرده باشد (به دلیل لکهبینی، خطر زایمان زودرس یا مشکلات جفت)، رابطه جنسی در بارداری بیخطر است.
💆♀️ تغییرات مو و پوست در هفته دهم بارداری
هورمونهای بارداری تأثیر زیادی بر پوست و مو دارند. ممکن است جوش، چربی یا لکههایی روی صورتتان ظاهر شود — حالاتی که شاید یادآور دوران نوجوانی باشند!
در مقابل، برخی خانمها پوستی شفافتر و مویی درخشانتر پیدا میکنند.
در هر دو حالت، از درمان خودسرانه پوستی پرهیز کنید.
حتماً قبل از استفاده از کرمها یا داروهای پوستی با پزشک زنان یا متخصص پوست مشورت کنید، زیرا برخی داروها (مثل رتینوئیدها یا ایزوترتینوئین) میتوانند برای جنین خطرناک باشند.
🩸 رگههای عنکبوتی و تغییرات عروقی در بارداری
یکی از تغییرات شایع در بارداری، پیدایش رگههای عنکبوتی (Spider Veins) است؛ خطوط نازک آبی یا قرمزی که شبیه تار عنکبوت روی پوست دیده میشوند.
این رگها معمولاً روی پاها، سینهها، شکم یا صورت ظاهر میشوند و علت آن افزایش حجم خون و تغییرات هورمونی است.
🔹 بیشتر مواقع بیخطرند و بعد از زایمان محو میشوند.
🔹 میتوانید با رعایت چند نکته از بروز یا تشدیدشان جلوگیری کنید:
-
ورزش سبک و پیادهروی روزانه
-
حفظ وزن مناسب
-
استفاده از جورابهای واریس (چسبان)
-
پوشیدن کفش تخت
-
مصرف خوراکیهای فیبردار و نوشیدن آب کافی
-
اجتناب از قرار گرفتن طولانی در آفتاب
در صورت باقی ماندن رگهها بعد از زایمان، درمانهایی مانند لیزر یا اسکلروتراپی (تزریق محلول در رگها) میتواند به بهبود ظاهری کمک کند.
اما بهتر است اگر قصد بارداری مجدد دارید، درمان را به بعد موکول کنید.
🥗 رژیم غذایی و ورزش در هفته دهم بارداری
در هفته دهم بارداری، بدن شما و جنین هر دو به مواد مغذی بیشتری نیاز دارید. در این دوران، تغذیهی صحیح میتواند در رشد مغز، سیستم عصبی و اندامهای حیاتی نوزاد نقش مستقیم داشته باشد. از طرفی، تحرک ملایم و ورزشهای ایمن به کنترل وزن، بهبود خلقوخو و کاهش دردهای عضلانی کمک میکنند.
در ادامه به مهمترین نکات تغذیهای و ورزشی این هفته میپردازیم 👇
🐟 ماهی سالم در دوران بارداری
ماهی یکی از بهترین منابع پروتئین با کیفیت بالا و اسیدهای چرب امگا ۳ است که برای رشد مغز و سیستم عصبی جنین ضروری است. علاوه بر این، مصرف منظم ماهی باعث سلامت قلب مادر و کاهش التهاب در بدن میشود.
اما نکتهی مهم این است که برخی از ماهیها حاوی مقادیر خطرناک جیوه هستند؛ فلزی سنگین که در صورت مصرف زیاد، ممکن است به مغز و سیستم عصبی جنین آسیب بزند.
✅ ماهیهای مجاز و کمجیوه:
-
میگو
-
ماهی تن سبک (نه کنسروی سنگین)
-
ساردین
-
ماهی روغن (حلوا یا کوشک ماهی)
-
ماهی کفال
-
صدف خوراکی و خرچنگ
-
ماهی مرکب و هادوک
میتوانید ۲ وعده در هفته از این ماهیها مصرف کنید.
🚫 ماهیهایی که باید پرهیز کنید:
-
کوسهماهی
-
شمشیرماهی
-
گورماهی بزرگ
این ماهیها به دلیل عمر طولانی، مقدار زیادی جیوه در بدنشان جمع میشود.
💡 همچنین هرگز ماهی خام یا نیمپز نخورید، چون ممکن است ناقل باکتریها یا انگلهایی باشند که برای جنین خطرناکاند.
🍎 آیا همهی کالریها یکسان هستند؟
در ظاهر شاید هر وعده غذایی که ۴۰۰ کالری دارد، مشابه باشد؛ اما در واقعیت، کیفیت کالریها تفاوت زیادی دارد.
بهعنوان مثال:
-
یک صبحانهی سالم با غلات سبوسدار، شیر کمچرب و آبپرتقال طبیعی، علاوه بر کالری، سرشار از فیبر، پروتئین و ویتامینهاست.
-
اما همان میزان کالری در شیرینی، شکلات و نوشابه، فقط قند خالص دارد و فاقد مواد مغذی است.
پس در بارداری باید کالریها را مثل پول باارزش روزانه در نظر بگیرید. هر روز سهم محدودی از کالری دارید، پس بهتر است آن را برای مواد مغذی خرج کنید.
💡 پیشنهاد متخصصان تغذیه:
-
بیشتر کالری روزانه را از میوهها، سبزیجات تازه، لبنیات کمچرب، غلات سبوسدار و پروتئینهای کمچرب بگیرید.
-
گاهی اوقات با یک دسر کوچک یا بستنی سالم به خودتان جایزه دهید، اما تعادل را رعایت کنید.
🍬 درباره مواد شیرینکننده مصنوعی در بارداری
اگر ذائقهی شیرینی دارید، احتمالاً از شیرینکنندههای مصنوعی مثل آسپارتام یا سوکرالوز استفاده میکنید.
تحقیقات نشان دادهاند که مصرف متعادل این مواد در بارداری، خطری برای مادر و جنین ندارد. با این حال، متخصصان توصیه میکنند که مصرف آنها به حداقل برسد تا از هرگونه احتمال حساسیت یا واکنش متابولیکی جلوگیری شود.
📌 اگر احساس خوبی نسبت به این مواد ندارید، بهتر است از شکر طبیعی کمتر، خرما یا عسل طبیعی بهعنوان جایگزین استفاده کنید.
🤰 ورزش در هفته دهم بارداری
در این هفته، خستگی و تهوع ممکن است شما را از تحرک بازدارد، اما حتی ۱۵ تا ۳۰ دقیقه ورزش سبک روزانه میتواند تأثیر چشمگیری در سلامتیتان داشته باشد.
ورزشهایی مثل:
-
پیادهروی آرام
-
یوگای بارداری
-
شنا
-
تمرینات کششی سبک
به بهبود جریان خون، کاهش کمردرد و جلوگیری از اضافهوزن بیشازحد کمک میکنند.
💧 یادتان باشد همیشه قبل و بعد از ورزش آب کافی بنوشید و در صورت سرگیجه یا تپش قلب، بلافاصله فعالیت را متوقف کنید.
❓ سؤالهای متداول در هفته دهم بارداری
👩❤️👨 آیا همسرم باید در ویزیتهای پزشکی همراه من باشد؟
حضور همسر در ویزیتهای بارداری الزامی نیست، اما میتواند بسیار مفید باشد.
در واقع، برخی از ویزیتها زمان مناسبی هستند تا همسرتان اطلاعات بیشتری درباره سلامت شما و جنین به دست بیاورد و در تصمیمگیریهای مهم کنارتان باشد.
بهتر است همسرتان در این ویزیتها شما را همراهی کند:
-
اولین ویزیت بارداری: چون پزشک درباره سابقه پزشکی، ژنتیک و برنامه آزمایشها (مثل آمنیوسنتز) صحبت میکند.
-
ویزیتهایی که شامل بررسی آزمایشها هستند: حضور همسر باعث آرامش بیشتر شما و درک بهتر نتایج میشود.
-
وقتی پزشک نتایج مهم یا حساس را توضیح میدهد: مثلاً دربارهی نتایج غربالگری یا سونوگرافی.
-
آخرین ویزیت پیش از زایمان: همسر میتواند دربارهی نوع زایمان، بیمارستان و شرایط حضورش در اتاق زایمان سؤال کند.
💡 نکته: حتی اگر همسرتان نمیتواند در تمام جلسات حضور داشته باشد، تشویقش کنید که در چند ویزیت کلیدی شرکت کند تا احساس مشارکت در بارداری داشته باشد و شما نیز احساس حمایت عاطفی بیشتری کنید.
🧺 چگونه در دوران بارداری بدون آسیب به کمر، اجسام را بلند کنیم؟
در هفته دهم بارداری، بدن شما هنوز سنگین نشده اما مفاصل و رباطها به دلیل هورمونها شلتر از قبل شدهاند؛ بنابراین بلند کردن اجسام نادرست میتواند باعث کمر درد یا کشیدگی عضلانی شود.
برای پیشگیری از آسیب، همیشه این اصول را رعایت کنید:
-
تا حد ممکن از همسرتان یا اطرافیان بخواهید وسایل سنگین را جابهجا کنند.
-
اگر مجبور شدید چیزی را بردارید:
-
کاملاً به جسم نزدیک شوید.
-
پاها را به اندازه عرض شانه باز کنید.
-
زانوها را خم کنید، نه کمر را.
-
جسم را با بازوها گرفته و با کمک ماهیچههای پا بلند کنید.
-
هنگام بلند شدن، کمرتان را صاف نگه دارید.
-
-
از چرخش ناگهانی بدن یا خم شدن در حالیکه جسم در دست دارید، خودداری کنید.
-
هرگز وسایل خیلی سنگین را بهتنهایی بلند نکنید.
📌 یادتان باشد: درد خفیف یا کشیدگی عضلات در بارداری طبیعی است، اما اگر دچار درد شدید یا تیرکشنده در کمر شدید، حتماً به پزشک مراجعه کنید.
[…] را با مواد پخته سرو میکنند که ایرادی ندارد. در مطلب هفته دهم بارداری در مورد ماهیهای سالم صحبت کردیم، به آنجا مراجعه کنید […]