در هفته سیزدهم بارداری، جنین شما حدود ۷.۴ سانتیمتر طول دارد؛ تقریباً به اندازه یک هلو! در این مرحله از رشد، تخمدانها یا بیضههای جنین بهطور کامل در داخل بدن شکل گرفتهاند و تغییرات نهایی در اندامهای بیرونی در حال انجام است.
جنین در این هفته شروع به حرکتهای کوچک و سریع میکند. البته این حرکات هنوز غیرارادی و تصادفی هستند، اما در هفتههای بعد بهتدریج اختیاری و هماهنگتر خواهند شد.
اتفاقات درون نوزادتان در هفته سیزدهم بارداری
در هفته سیزدهم بارداری، رشد جنین با سرعت زیادی ادامه دارد. در این مرحله، بیشتر ارگانهای حیاتی جنین مانند قلب، کبد، کلیهها و مغز شکل گرفتهاند و در حال تکامل نهایی هستند تا برای زندگی پس از تولد آماده شوند.
اکسیژن مورد نیاز جنین همچنان از طریق جریان خون مادر تأمین میشود، اما او بهتدریج ماهیچههای قفسه سینه خود را به کار میگیرد و برای تنفس در آینده تمرین میکند. کلیههای نوزاد شروع به فعالیت کردهاند و مقدار کمی ادرار جنینی وارد مایع آمنیوتیک میشود.
در این زمان، جفت نیز کاملاً فعال است و وظیفه تولید هورمونها و سلولهای قرمز خون را بر عهده دارد. چهره جنین کمکم ظاهر انسانیتر و بافتی نرمتر پیدا میکند.
ضربان قلب جنین نسبت به هفتههای قبل آرامتر اما قویتر و منظمتر شده است و به راحتی در معاینات پزشکی شنیده میشود. مغز او با سرعت زیادی در حال رشد است و این رشد چشمگیر باعث میشود در پایان سهماهه دوم، اندازه جنین تقریباً دو برابر شود.
وضعیت بدن مادر در هفته سیزدهم بارداری
در هفته سیزدهم بارداری، بدن شما کمکم از مرحله حساس سهماهه اول عبور کرده و وارد دورهای آرامتر و پایدارتر میشود. حالت تهوع، خستگی و تغییرات خلقی که در هفتههای ابتدایی بارداری داشتید، معمولاً در این زمان کاهش پیدا میکند و انرژی بیشتری احساس میکنید.
رحم شما اکنون از ناحیه لگن بالا آمده و ممکن است برآمدگی شکم بهصورت ملایم قابل مشاهده باشد. این تغییر باعث میشود لباسهای تنگ دیگر راحت نباشند، پس بهتر است از لباسهای بارداری سبک و نخی استفاده کنید.
به دلیل افزایش جریان خون و سطح هورمونها، ممکن است پوست شما شفافتر یا کمی درخشانتر شود که به آن «درخشش بارداری» گفته میشود. در برخی زنان، برعکس، جوش یا لکههای پوستی هم ممکن است ظاهر شود.
در این هفته، ترشحات واژن ممکن است بیشتر شود که نشانهای طبیعی از تغییرات هورمونی است، مگر اینکه همراه با خارش یا بوی ناخوشایند باشد که در آن صورت باید به پزشک مراجعه کنید.
احتمال بروز یبوست، نفخ یا سوزش معده نیز وجود دارد، چون رحم بزرگتر روی دستگاه گوارش فشار میآورد. برای کاهش این مشکلات، مصرف فیبر، مایعات زیاد و پیادهروی سبک روزانه بسیار کمککننده است.
دربارهی خودتان در هفته سیزدهم بارداری
در هفته سیزدهم بارداری، علاوه بر تغییرات جسمی، ممکن است احساسات و روابط اجتماعی شما هم دستخوش تحول شود. این دوران، شروع مرحلهای است که دیگران از بارداریتان باخبر میشوند و واکنشهای مختلفی نشان میدهند.
خسته شدن از نصیحتها و پیشنهادهای دیگران
بالاخره زمان اعلام بارداری به اطرافیان رسیده است. اما حالا که همه میدانند شما باردار هستید، ممکن است با سیلی از نصیحتها و توصیههای بیپایان روبهرو شوید. بسیاری از اطرافیان با نیت خیر، تجربههای شخصی خود را بازگو میکنند، اما این حجم از توصیهها گاهی باعث استرس یا خستگی ذهنی شما میشود.
به خاطر داشته باشید که این توصیهها راهی برای ابراز محبت و ارتباط هستند، ولی لازم نیست همه را جدی بگیرید. هر زمان احساس کردید نظرات دیگران بیش از حد شده، میتوانید با لبخند و احترام از ادامه گفتوگو صرفنظر کنید.
پیش گرفتن خرافات بهجای علم
در هفته سیزدهم بارداری ممکن است با توصیههایی روبهرو شوید که ریشه در باورهای نادرست یا خرافات دارند؛ مثل اینکه خوردن برخی غذاها بر جنسیت یا سلامت جنین تأثیر میگذارد.
بهتر است هر پیشنهاد یا درمان خانگی را با پزشک متخصص زنان و زایمان خود در میان بگذارید. اگر حرفی به نظرتان غیرمنطقی آمد، به حس درونی خود اعتماد کنید. علم همیشه مطمئنتر از افسانههاست.
تقسیم عادلانه کارهای خانه
در این مرحله از بارداری، انرژی شما بیشتر از قبل است، اما نباید فشار زیادی به خودتان وارد کنید. اگر هنوز اکثر کارهای خانه بر عهده شماست، وقت آن است که با همسرتان درباره تقسیم وظایف صحبت کنید.
مطالعات نشان دادهاند که حتی در خانوادههایی که هر دو طرف شاغلاند، زنان بیشتر بار کارهای خانه و مراقبت از کودک را بر دوش دارند. این نابرابری در دوران بارداری میتواند منجر به خستگی یا ناراحتی روحی شود.
شوهرهای همراه و همکاری در خانه
بهترین زمان برای تقسیم مسئولیتهای خانه و ایجاد تعادل، همین دوران بارداری است. فهرستی از کارها تهیه کنید و با همسرتان تقسیم کنید.
اگر او در انجام کارها کندتر یا متفاوت از شماست، به جای انتقاد، تشویقش کنید. انتقاد مداوم فقط باعث میشود او از کمک دست بکشد.
میتوانید برخی کارها را نوبتی انجام دهید یا برای کارهایی که هیچکدام علاقهای ندارید، از کمک بیرونی یا نیروی خدماتی استفاده کنید.
سرمایهگذاری روی آرامش و هماهنگی خانه، بهترین هدیه به خودتان و نوزاد آیندهتان است.
رژیم غذایی و ورزش در هفته سیزدهم بارداری
در هفته سیزدهم بارداری، بدن شما نیاز بیشتری به انرژی، ویتامینها و مواد معدنی دارد. حالا که حالت تهوع کاهش یافته، میتوانید با رعایت رژیم غذایی متعادل و کمی فعالیت بدنی سبک، سلامت خود و جنین را تضمین کنید.
بررسی برچسب مواد غذایی
خواندن برچسبهای مواد غذایی شاید سرگرمکننده نباشد، اما یکی از عادتهای مفید در دوران بارداری است. این برچسبها به شما کمک میکنند تا از مقدار کالری، ویتامینها، مواد معدنی و قند موجود در غذا مطلع شوید و انتخاب بهتری داشته باشید.
کالری
در این مرحله از بارداری نیازی به شمردن دقیق کالری نیست، اما باید حدود انرژی دریافتی را بدانید تا نه کمتر و نه بیشتر از نیاز بدن مصرف کنید. رژیم متعادل به شما کمک میکند افزایش وزن سالمی داشته باشید.
مقدار غذا
اندازه وعدههای غذایی روی بستهبندی معمولاً کمتر از چیزی است که تصور میکنید. مثلاً یک کاسه برشتوک ممکن است دو وعدهی غذایی محسوب شود. توجه به این نکته مانع از مصرف کالری اضافی میشود.
شکر
برچسبهای «بدون شکر افزوده» ممکن است گمراهکننده باشند، چون بسیاری از خوراکیها مانند آبمیوههای طبیعی دارای قند طبیعی (فروکتوز) هستند که همچنان قند خون را بالا میبرند. تفاوتی ندارد که شکر از میوه بیاید یا از قند سفید؛ بدن شما به هر دو واکنش مشابهی نشان میدهد.
فیبر روزانه
در دوران بارداری مصرف روزانه ۲۵ تا ۳۵ گرم فیبر توصیه میشود. فیبر به پیشگیری از یبوست، کنترل قند خون و سلامت دستگاه گوارش کمک میکند. میوهها، سبزیجات تازه و غلات کامل بهترین منابع فیبر هستند.
ویتامینها و مواد معدنی
در هفته سیزدهم بارداری، نیاز بدن شما به ویتامینها و مواد معدنی بیشتر از همیشه است. هنگام خرید مواد غذایی به درصد ارزش روزانه آنها توجه کنید.
ویتامینهای A، گروه B (بهویژه B6، B12 و اسید فولیک) و همچنین ویتامین C و D از مهمترین موارد در این دوراناند.
در میان مواد معدنی نیز، کلسیم، منیزیم و روی نقش کلیدی در رشد استخوانها، مغز و سیستم عصبی جنین دارند.
سدیم (نمک)
سدیم یکی از مواردی است که در بسیاری از غذاهای آماده بیش از حد وجود دارد. هرچند در دوران بارداری معمولاً نیازی به محدود کردن نمک نیست، اما اگر فشار خون بالا یا ورم دارید، بهتر است مصرف نمک را در حد متعادل نگه دارید.
کافئین و الکل
مصرف الکل در دوران بارداری کاملاً ممنوع است، زیرا از طریق جفت به جنین منتقل میشود.
در مورد کافئین نیز، بهتر است مصرف روزانه خود را به حداکثر ۳۰۰ میلیگرم محدود کنید (تقریباً معادل ۱ تا ۲ فنجان قهوه). مصرف بیش از حد آن ممکن است باعث افزایش ضربان قلب و بیخوابی شود.
ورزش در هفته سیزدهم بارداری
در این هفته، اگر بارداری شما بدون مشکل است، میتوانید ورزشهای سبک و منظم را در برنامه خود قرار دهید. پیادهروی آرام، شنا، یوگای بارداری و حرکات کششی سبک از بهترین گزینهها هستند.
ورزش منظم به شما کمک میکند:
-
خواب بهتری داشته باشید،
-
گردش خونتان بهبود یابد،
-
و از اضافه وزن بیش از حد جلوگیری شود.
فقط توجه کنید قبل از شروع هر برنامه ورزشی جدید، با پزشک یا ماما مشورت کنید.
سؤالهای متداول در هفته سیزدهم بارداری
در این بخش، به رایجترین پرسشهایی که مادران در هفته سیزدهم بارداری دارند پاسخ دادهایم. پاسخها بر اساس اصول علمی و تجربیات رایج در بارداری نوشته شدهاند.
آیا این بارداری هم مثل بارداری قبلیام خواهد بود؟
خیر، معمولاً هر بارداری با دیگری متفاوت است. بهندرت پیش میآید که دو بارداری در یک فرد دقیقاً مشابه باشند. ممکن است در حاملگی قبلی خود حالت تهوع شدید یا زایمان سختی را تجربه کرده باشید، اما این بار وضعیت متفاوت باشد و علائم سبکتری داشته باشید.
برعکس، برخی مادران احساس میکنند در بارداری دوم، خستگی بیشتری دارند یا زودتر متوجه حرکات جنین میشوند. در بارداری اول معمولاً حرکات جنین در حدود هفته بیستم احساس میشود، اما در بارداری دوم، ممکن است در هفته شانزدهم آن را حس کنید.
دلیل این تفاوت آن است که بدن شما اکنون تجربه دارد و بهتر میتواند حرکات ظریف جنین را تشخیص دهد. همچنین در بارداریهای بعدی، شکم زودتر جلو میآید، چون ماهیچههای شکم از قبل کشیده شدهاند.
از طرف دیگر، کمردرد در بارداریهای بعدی ممکن است شایعتر شود، مخصوصاً اگر کودک خردسال دارید و او را زیاد بغل میکنید. برای پیشگیری، از شکمبند بارداری استفاده کنید و تا جای ممکن، کودکتان را در حالت نشسته در آغوش بگیرید.
در مورد زایمان نیز معمولاً زایمانهای بعدی سریعتر و آسانتر از زایمان اول هستند، چون بدن شما حالا میداند چطور با این فرآیند هماهنگ شود.
آیا میتوانم محیط خانه یا محل کارم را رنگ کنم؟
بهطور کلی بله، اگر مراقب باشید.
اکثر رنگهای لاتکس (بر پایه آب) که فاقد مواد مضری مانند سرب و جیوه هستند، در دوران بارداری بیخطر محسوب میشوند. اما رعایت چند نکته ضروری است:
-
هنگام رنگ کردن، پنجرهها را باز بگذارید تا تهویه مناسب انجام شود.
-
از رنگهای روغنی یا حلالهای شیمیایی استفاده نکنید، چون بخارات آنها سمیاند.
-
از نردبان و چهارپایه بالا نروید، چون در دوران بارداری تعادل بدن کمتر است و خطر سقوط افزایش مییابد.
-
از همسرتان بخواهید در کارهایی مثل رنگآمیزی سقف یا نقاط مرتفع کمک کند تا فشار روی کمر و پاهایتان کم شود.
در کل اگر در هفته سیزدهم بارداری احساس خستگی یا سرگیجه داشتید، کار را متوقف کنید و کمی استراحت کنید. حفظ ایمنی در این دوران مهمتر از هر چیز دیگری است.
جمعبندی و توصیههای مهم برای مادر در هفته سیزدهم بارداری
در هفته سیزدهم بارداری، شما وارد مرحلهای تازه و آرامتر از دوران حاملگی شدهاید. بیشتر مادران در این زمان احساس انرژی، اشتها و آرامش بیشتری دارند. تهوع صبحگاهی کاهش پیدا میکند و رحم به آرامی از لگن بیرون آمده و برآمدگی شکم قابل مشاهده میشود.
بدن شما در حال سازگاری با رشد جنین است، پس بهتر است با رژیم غذایی سالم، استراحت کافی و ورزشهای سبک به آن کمک کنید. توجه به برچسب مواد غذایی، مصرف منظم ویتامینها و پرهیز از کافئین و الکل از مهمترین اقدامات مراقبتی در این هفته است.
از لحاظ روحی، ممکن است با نظرات و توصیههای متفاوت اطرافیان روبهرو شوید. به یاد داشته باشید که هر بارداری منحصربهفرد است و بهترین راهنمای شما، پزشک متخصص زنان و زایمانتان است. در صورت بروز هر علامت غیرعادی، مانند درد مداوم، خونریزی یا سرگیجه، حتماً با پزشک مشورت کنید.
در این دوران همچنین بهتر است از فعالیتهای سنگین، استرس زیاد و بیخوابی دوری کنید.
برای حفظ آرامش ذهنی، میتوانید روزانه چند دقیقه تنفس عمیق، مدیتیشن یا پیادهروی آرام را در برنامه خود قرار دهید.
در نهایت به یاد داشته باشید:
هر هفته از بارداری شما بخشی از سفر شگفتانگیز مادر شدن است. با مراقبت از خود، تغذیه مناسب و روحیه مثبت، میتوانید سلامت خود و نوزادتان را تضمین کنید.
بدون دیدگاه