هفته سی و سوم بارداری (Week 33 Pregnancy) یکی از حساسترین و هیجانانگیزترین هفتههای سهماهه سوم است؛ جایی که جنین شما با سرعت بالایی در حال رشد نهایی برای ورود به دنیای بیرون است. در این هفته، طول جنین از فرق سر تا پاشنه پا به طور متوسط به حدود ۴۳ تا ۴۵ سانتیمتر و وزن او به حدود ۱,۹۰۰ تا ۲,۱۰۰ گرم میرسد.
در هفته ۳۳ بارداری، جنین بهطور فعال در حال تمرین مکیدن، بلعیدن و تنفس است؛ مهارتهایی حیاتی که برای تغذیه پس از تولد ضروری هستند. این رفلکسها معمولاً تا پایان هفته ۳۴ بارداری به هماهنگی کامل میرسند. از سوی دیگر، کبد جنین بهصورت جدی ذخیرهسازی آهن را آغاز میکند تا بدن نوزاد برای ماههای ابتدایی پس از تولد آماده باشد.
در این مرحله از بارداری، هم وضعیت رشد جنین و هم تغییرات بدن مادر اهمیت ویژهای پیدا میکند؛ چراکه خطر زایمان زودرس نیز بهتدریج مطرح میشود و توجه به علائم هشداردهنده ضروری خواهد بود.
رشد و وضعیت جنین در هفته سی و سوم بارداری
در هفته سی و سوم بارداری، جنین شما وارد یکی از مهمترین مراحل تکامل نهایی پیش از تولد میشود. بیشتر اندامها، اسکلت و سیستمهای حیاتی بدن او شکل گرفتهاند، اما هنوز چند هفته زمان لازم است تا برای زندگی خارج از رحم کاملاً آماده شود.
در این هفته، وزن جنین به حدود ۱,۹۰۰ تا ۲,۱۰۰ گرم و قد او به بیش از ۴۳ تا ۴۵ سانتیمتر میرسد. به همین دلیل رحم شما اکنون تا نزدیکی استخوانهای دنده بالا آمده و ممکن است احساس تنگی نفس یا فشار در قسمت بالای شکم داشته باشید.
ناخنهای انگشتان دست و پا به طور کامل رشد کردهاند و موهای سر نیز ضخیمتر از قبل شدهاند. در همین زمان، میزان مایع آمنیوتیک به بیشترین حد خود میرسد که نقش مهمی در حفاظت از جنین و تمرین حرکات تنفسی دارد.
جفت همچنان وظیفه رساندن اکسیژن و مواد غذایی از طریق بند ناف را بر عهده دارد، اما جنین بهطور مداوم عمل تنفس را تمرین میکند. او با باز و بسته کردن دهان خود، مایع آمنیوتیک را میبلعد و این کار باعث تقویت ماهیچههای دیافراگم و آمادگی ششها برای تنفس بعد از تولد میشود.
در هفته ۳۳ بارداری، کبد جنین بهطور فعال در حال ذخیره آهن است؛ ذخیرهای حیاتی که برای پیشگیری از کمخونی نوزاد در ماههای اول پس از تولد اهمیت زیادی دارد. همچنین رشد مغز با سرعت بسیار بالایی ادامه دارد؛ ارتباط بین سلولهای عصبی (نورونها) و محل اتصال آنها (سیناپسها) بهسرعت افزایش یافته و شبکههای عصبی پیچیدهتری شکل میگیرند که پایهگذار یادگیری، حافظه و عملکردهای عصبی آینده نوزاد خواهند بود.
🔹 حرکات جنین در هفته ۳۳ بارداری
در هفته سی و سوم بارداری، حرکات جنین کاملاً قابلاحساس، قوی و منظم هستند. با بزرگتر شدن جنین و محدودتر شدن فضای رحم، الگوی حرکات نسبت به هفتههای قبل تغییر میکند؛ بهطوریکه ممکن است لگدها کمتر ولی فشارها، کششها و غلتزدنها محسوستر شوند.
در این هفته، جنین معمولاً الگوهای مشخصی از بیداری و خواب دارد و ممکن است در ساعات خاصی از روز، بهویژه پس از غذا خوردن مادر یا هنگام دراز کشیدن، حرکاتش بیشتر احساس شود. این حرکات نشانهای بسیار مهم از سلامت سیستم عصبی، عضلات و اکسیژنرسانی مناسب به جنین هستند.
✅ حرکات طبیعی جنین در هفته ۳۳ چگونه است؟
-
حرکات باید روزانه و منظم حس شوند
-
لگد زدن، چرخیدن، کش آمدن و فشار آوردن طبیعی است
-
ممکن است بهدلیل کم شدن فضای رحم، قدرت برخی حرکات کمتر ولی عمقیتر شود
-
سکسکه جنین در این هفته نیز ممکن است احساس شود که کاملاً طبیعی است
⚠️ کاهش حرکات جنین در هفته ۳۳ بارداری چه زمانی نگرانکننده است؟
در صورتی که:
-
حرکات جنین بهطور واضح کمتر از قبل شود
-
یا در یک بازه زمانی مشخص (مثلاً ۲ ساعت پس از غذا) کمتر از ۱۰ حرکت احساس شود
-
یا بیش از ۱۲ ساعت هیچ حرکتی حس نشود
باید سریعاً به پزشک یا مرکز درمانی مراجعه کنید؛ زیرا کاهش حرکات جنین میتواند نشانهای از کاهش اکسیژنرسانی، مشکلات بند ناف یا اختلال رشد جنین باشد.
🩺 تست شمارش حرکات جنین (Kick Count) در هفته ۳۳
برای اطمینان از سلامت جنین، توصیه میشود روزانه یکبار در یک محیط آرام:
-
به پهلوی چپ دراز بکشید
-
یک خوراکی سبک میل کنید
-
به حرکات جنین توجه کنید
-
حداقل ۱۰ حرکت در کمتر از ۲ ساعت طبیعی محسوب میشود
🔹 وضعیت قرارگیری جنین در هفته سی و سوم بارداری
در هفته سی و سوم بارداری، جنین معمولاً بهتدریج وارد وضعیت نهایی برای تولد میشود. با بزرگتر شدن او و محدودتر شدن فضای رحم، بیشتر جنینها در این هفته یا هفتههای نزدیک، به سمت وضعیت سفالیک (Cephalic Position) یا همان سر رو به پایین میچرخند. این وضعیت بهترین و طبیعیترین حالت قرارگیری برای یک زایمان ایمن و کمعارضه است.
با این حال، برخی جنینها همچنان در وضعیتهای دیگر قرار دارند که اغلب در هفتههای آینده اصلاح میشود.
✅ مهمترین وضعیتهای قرارگیری جنین در هفته ۳۳ بارداری
1. وضعیت سفالیک (سر پایین) — بهترین حالت
در این حالت، سر نوزاد در پایین رحم قرار دارد و بدن و پاها به سمت بالا هستند.
این وضعیت:
-
برای زایمان طبیعی ایدهآل است
-
به آرامی در لگن جا میگیرد
-
معمولاً در هفتههای ۳۲ تا ۳۶ ثابت میشود
حدود ۹۵٪ جنینها تا زمان زایمان در این حالت قرار میگیرند.
2. وضعیت بریچ (Breech Position) — نشسته یا پا پایین
اگر جنین هنوز نچرخیده باشد، ممکن است به شکل زیر قرار بگیرد:
-
بریچ فرانک: پاها بالا و نزدیک صورت
-
بریچ کامل: باسن پایین و پاها جمع شده
-
بریچ فوتلینگ: یک یا هر دو پا پایین قرار دارند
در هفته ۳۳ اگر جنین بریچ باشد، جای نگرانی نیست، چون شانس چرخش تا هفته ۳۶ بسیار زیاد است.
3. وضعیت عرضی (Transverse Lie) — خوابیده به پهلو
در این حالت، بدن جنین به صورت افقی قرار دارد. این حالت نادرتر است و معمولاً تا هفتههای ۳۴–۳۶ بهخودیخود اصلاح میشود.
این وضعیت اجازه زایمان طبیعی نمیدهد، ولی هنوز برای تغییر زمان وجود دارد.
🔍 چه زمانی نگران وضعیت قرارگیری جنین باشیم؟
اگر پس از هفته ۳۶ بارداری جنین هنوز:
-
بریچ باشد
-
عرضی باشد
پزشک ممکن است گزینههایی مثل نسخه خارجی (External Cephalic Version) یا برنامهریزی برای سزارین را مطرح کند.
🩺 چه چیزهایی به چرخیدن جنین کمک میکند؟ (در صورت بریچ یا عرضی)
-
ورزشهای مخصوص اسپینینگ بیبی (تحت نظر متخصص)
-
قرارگیری مناسب بدن هنگام نشستن
-
پیادهروی روزانه
-
شنا در آب ولرم
-
پرهیز از نشستن طولانی با پاهای جمع
🔹 علائم و تغییرات بدن مادر در هفته سی و سوم بارداری
در هفته سی و سوم بارداری، بدن مادر در اوج تغییرات فیزیکی و هورمونی قرار دارد. افزایش قابلتوجه حجم رحم، نزدیک شدن به زمان زایمان و رشد سریع جنین باعث بروز مجموعهای از علائم جسمی و احساسی میشود که اغلب طبیعی هستند، اما برخی از آنها نیاز به بررسی پزشکی دارند.
1️⃣ تغییرات جسمی مادر در هفته ۳۳ بارداری
در این هفته، رحم تا نزدیکی دندهها بالا آمده و فشار زیادی به اندامهای داخلی وارد میکند. شایعترین تغییرات جسمی عبارتاند از:
-
احساس سنگینی شدید شکم
-
فشار به مثانه و تکرر ادرار
-
تنگی نفس بهویژه هنگام دراز کشیدن
-
خستگی زودرس
-
افزایش وزن تدریجی
-
تغییر وضعیت مرکز ثقل بدن و اختلال در تعادل
این تغییرات نتیجه مستقیم رشد جنین، افزایش مایع آمنیوتیک و جابهجایی اندامهای داخلی هستند.
2️⃣ دردهای طبیعی در هفته سی و سوم بارداری
دردهای این هفته اغلب طبیعیاند و معمولاً به دلیل کش آمدن رباطها، تغییر فرم لگن و فشار رحم ایجاد میشوند:
-
کمردرد
-
درد لگن و دنبالچه
-
درد کشاله ران
-
گرفتگی عضلات پا بهویژه در شب
-
درد زیر شکم بهصورت تیرکشنده گذرا
✅ این دردها معمولاً با استراحت، تغییر وضعیت بدن، خواب به پهلوی چپ و ماساژ ملایم کاهش مییابند.
❗ اگر درد شدید، مداوم یا همراه با خونریزی باشد، نیاز به بررسی فوری دارد.
3️⃣ انقباضات براکستون هیکس در هفته ۳۳ بارداری
در هفته ۳۳ بارداری، بسیاری از مادران انقباضات براکستون هیکس (انقباضات تمرینی رحم) را تجربه میکنند. این انقباضات:
-
نامنظم هستند
-
دردناک نیستند یا درد خفیف دارند
-
با استراحت از بین میروند
-
باعث باز شدن دهانه رحم نمیشوند
✅ تفاوت با درد زایمان واقعی:
-
انقباض واقعی منظم، افزایشی و دردناک است
-
با استراحت متوقف نمیشود
-
معمولاً همراه با ترشحات خونی یا فشار لگنی است
4️⃣ تنگی نفس در هفته ۳۳ بارداری طبیعی است؟
بله، تنگی نفس در هفته سی و سوم بارداری بسیار شایع است و دلیل آن فشار رحم به دیافراگم و ریههاست. این حالت معمولاً:
-
هنگام خواب بدتر میشود
-
با نشستن نیمهنشسته کاهش مییابد
-
بعد از پایین آمدن شکم در هفتههای آخر بهتر میشود
❗ اگر تنگی نفس ناگهانی، شدید یا همراه با درد قفسه سینه باشد، باید فوراً بررسی شود.
5️⃣ ترشحات واژینال در هفته سی و سوم بارداری
در این هفته، افزایش ترشحات شفاف یا سفیدرنگ بدون بو طبیعی است و به علت بالا رفتن هورمون استروژن ایجاد میشود.
✅ ترشح طبیعی:
-
شفاف یا سفید
-
بدون بو
-
بدون خارش و سوزش
⚠️ ترشح غیرطبیعی:
-
سبز، زرد، خاکستری
-
بدبو
-
همراه با سوزش، خارش یا درد
-
آبکی و مداوم (مشکوک به پارگی کیسه آب)
در این موارد مراجعه فوری به پزشک ضروری است.
6️⃣ تغییرات اشتها و سوزش معده در هفته ۳۳ بارداری
فشار رحم به معده باعث میشود:
-
مادر زودتر احساس سیری کند
-
دچار سوزش سردل و رفلاکس اسید معده شود
✅ راهکارهای مؤثر:
-
وعدههای غذایی کوچک و متعدد
-
پرهیز از غذاهای چرب و تند
-
نخوابیدن بلافاصله بعد از غذا
-
بالا بردن سر هنگام خواب
7️⃣ بیخوابی و خستگی در هفته سی و سوم بارداری
بیخوابی در این هفته به دلایل زیر شایع است:
-
تنگی نفس
-
حرکات جنین
-
اضطراب زایمان
-
کمردرد و درد لگن
-
تکرر ادرار شبانه
✅ بهترین وضعیت خواب:
خوابیدن به پهلوی چپ با بالش بین پاها
8️⃣ ورم دست و پا در هفته ۳۳ بارداری
ورم خفیف دستها، پاها و مچها به علت احتباس آب و فشار رحم بر عروق لگنی طبیعی است.
✅ کاهش ورم:
-
بالا نگه داشتن پاها
-
کاهش نمک
-
پیادهروی سبک
-
نوشیدن آب کافی
⚠️ ورم ناگهانی صورت و دستها همراه با سردرد و تاری دید میتواند نشانه پرهاکلامپسی باشد و خطرناک است.
9️⃣ تغییرات احساسی و نوسانات خلقی مادر در هفته ۳۳
در این مرحله از بارداری، مادر ممکن است دچار:
-
اضطراب زایمان
-
ترس از درد
-
نگرانی برای سلامت نوزاد
-
تغییرات خلقی ناگهانی
-
حساسیت عاطفی بالا
این تغییرات بهطور مستقیم با نوسانات هورمونی و فشار روانی سهماهه سوم مرتبط هستند و طبیعیاند.
🔟 چه علائمی در هفته ۳۳ بارداری خطرناک هستند؟ (هشدار حیاتی)
در صورت مشاهده هر یک از علائم زیر، باید فوراً به پزشک مراجعه شود:
-
خونریزی واژینال
-
درد شدید و مداوم شکم
-
کاهش یا قطع حرکات جنین
-
سردرد شدید و تاری دید
-
ورم ناگهانی صورت و دستها
-
خروج مایع شفاف و آبکی
-
انقباضات منظم و دردناک زودتر از موعد
🔹 رژیم غذایی و ورزش در هفته سی و سوم بارداری
در هفته سی و سوم بارداری، تغذیه سالم و فعالیت بدنی ایمن نقش مهمی در سلامت مادر و رشد جنین دارد. در این دوران، مغز جنین به سرعت در حال رشد است و نیاز به مواد مغذی مهمی مانند DHA، آهن، پروتئین و ویتامینهای گروه B دارد. از طرف دیگر، تغذیه درست و ورزش مناسب میتواند به کاهش مشکلاتی مانند خستگی، یبوست، ورم، کمردرد و بیخوابی کمک کند.
🧠 تأمین غذای مورد نیاز برای رشد مغز جنین
در سهماهه سوم، اندازه مغز جنین تا ۳ تا ۴ برابر میشود و برای رشد و تکامل صحیح به مقدار زیادی DHA (اسید چرب امگا ۳) نیاز دارد. DHA به تشکیل غشای سلولهای عصبی، افزایش سرعت انتقال پیامهای عصبی و رشد قشر مغز کمک میکند.
مهمترین منابع طبیعی DHA برای مادر:
-
ماهی سالمون و قزلآلا (۲ بار در هفته)
-
میگو (کمچرب و کمجیوه)
-
تخممرغهای غنیشده با DHA
-
مغزها: گردو، بادام، فندق
-
روغن ماهی یا مکمل DHA (با نظر پزشک)
❗ نکته مهم
به دلیل نگرانی از جیوه، مصرف ماهیهایی مانند تُن، کوسه و ماهیخاردار باید محدود شود.
🔥 چرا DHA در هفته ۳۳ اهمیت بیشتری دارد؟
-
رشد سریع نورونها و سیناپسها
-
رشد قشر مخ (مسئول حافظه، تمرکز و هوش)
-
تکامل چشم جنین
-
ذخیره DHA برای چند ماه اول زندگی نوزاد
🛡️ امنیت غذایی دوران بارداری
در این هفته و بهطور کلی در تمام دوران بارداری، سیستم ایمنی بدن مادر حساستر است و خطر مسمومیت غذایی و انتقال باکتری بیشتر میشود. رعایت اصول ایمنی غذایی میتواند از بروز عفونتهایی مانند سالمونلا، لیستریا، ایکولای و توکسوپلاسم جلوگیری کند.
✔️ غذاهایی که باید با احتیاط یا بهطور کامل حذف کنید:
-
تخممرغ نیمپز یا خام (سالمونلا)
-
گوشت نیمپز یا استیک آبدار (ایکولای)
-
شیر و لبنیات غیرپاستوریزه
-
سوسیس و کالباس بدون گرم کردن کامل
-
غذاهای مانده بیش از ۲۴ ساعت
-
سالاد الویه آماده
-
غذاهای دریایی خام (مثل سوشی خام)
✔️ توصیههای مهم برای پیشگیری از مسمومیت غذایی
-
قبل از آشپزی و بعد از لمس گوشت خام یا پوشک → دستها را با آب گرم و صابون بشویید
-
گوشت، مرغ و ماهی را کاملاً بپزید تا وسط آن صورتی نباشد
-
غذاهای مانده را کاملاً گرم کنید
-
غذا را بلافاصله پس از خرید داخل یخچال بگذارید
-
غذاهای مانده بیرون از یخچال بیش از ۲ ساعت را دور بریزید
-
از تخممرغ خام یا نیمپز و غذاهای حاوی تخممرغ خام پرهیز کنید
-
تخته گوشت و چاقو را کاملاً بشویید
-
میوهها و سبزیجات را با دقت شستوشو دهید
-
یخچال را مرتب تمیز و دما را زیر ۴ درجه نگه دارید
❗ یادآوری پزشکی:
علائم مسمومیت غذایی شامل اسهال، استفراغ، تب، دلدرد و ضعف شدید است. در دوران بارداری هرگونه مسمومیت باید بهسرعت به پزشک گزارش شود.
🏃♀️ ورزشهای ایمن در هفته سی و سوم بارداری
ورزش ملایم و منظم در این هفته مزایای زیادی دارد:
-
کاهش کمردرد و فشار لگنی
-
افزایش انرژی
-
بهبود خواب
-
کاهش استرس
-
آمادهسازی بدن برای زایمان
بهترین ورزشها در هفته ۳۳ بارداری:
-
پیادهروی روزانه ۲۰–۳۰ دقیقه
-
شنا یا راه رفتن در آب
-
یوگای مخصوص بارداری
-
حرکات کششی ملایم
-
تمرینات کگل (Kegel) برای تقویت کف لگن
ورزشهایی که باید از آنها پرهیز شود:
-
حرکات پریدنی
-
درازنشست
-
ورزشهای رزمی
-
دویدن سنگین
-
وزنهبرداری سنگین
-
هر ورزش همراه با احتمال افتادن
🥗 توصیههای مکمل تغذیهای برای هفته ۳۳ بارداری
(بخش تکمیلی پیشنهادی)
-
مصرف روزانه ۸ تا ۱۰ لیوان آب
-
آهن کافی (طبق نظر پزشک)
-
کلسیم و ویتامین D
-
مواد غذایی سرشار از پروتئین مثل تخممرغ، حبوبات، گوشت و لبنیات
-
مصرف میوهها برای جلوگیری از یبوست
-
غذاهای کمنمک برای کاهش ورم
🔹 مراقبتهای پزشکی هفته ۳۳ بارداری
در هفته سی و سوم بارداری، مراقبتهای پزشکی مادر اهمیت بیشتری پیدا میکند، زیرا جنین در مرحله رشد سریع است و بدن مادر نیز وارد فاز آمادهسازی برای زایمان میشود. پایش علائم حیاتی، کنترل رشد جنین و ارزیابی خطر زایمان زودرس در این هفته بسیار ضروری است.
1️⃣ ویزیتهای روتین پزشک در هفته ۳۳ بارداری
در این هفته، پزشک معمولاً موارد زیر را بررسی میکند:
✔️ اندازهگیری ارتفاع رحم (Fundal Height)
این اندازهگیری به پزشک کمک میکند تا:
-
رشد جنین بررسی شود
-
حجم مایع آمنیوتیک ارزیابی شود
-
احتمال محدودیت رشد داخل رحمی (IUGR) مشخص شود
✔️ بررسی فشار خون
افزایش فشار خون میتواند نشانهای از پرهاکلامپسی باشد، که در هفتههای پایانی بارداری خطرناکتر میشود.
✔️ کنترل وزن مادر
افزایش وزن بیشازحد یا کمتر از حد، هر دو میتوانند مشکلزا باشند.
✔️ گوش کردن به ضربان قلب جنین
برای اطمینان از سلامت سیستم گردش خون جنین.
✔️ بررسی ورم دست و پا
ورم ناگهانی صورت و دستها باید جدی گرفته شود.
2️⃣ سونوگرافی هفته ۳۳ بارداری: چه چیزهایی بررسی میشود؟
اگر پزشک تشخیص دهد که نیاز به سونوگرافی است، موارد زیر بررسی میشود:
-
وزن تقریبی جنین
-
موقعیت جنین (سر پایین، بریچ یا عرضی)
-
وضعیت جفت (جفت سرراهی یا بالا)
-
میزان مایع آمنیوتیک (AFI)
-
حرکات تنفسی، حرکات اندامی و تون عضلانی جنین
-
جریان خون بند ناف در صورت شک به اختلال رشد
این بررسیها به پزشک کمک میکند خطرات احتمالی را زودتر تشخیص دهد.
3️⃣ تشخیص زودرس زایمان پیش از موعد
در هفته ۳۳، خطر زایمان زودرس وجود دارد، بنابراین پزشک به این علائم دقت میکند:
علائم هشداردهنده:
-
انقباضات منظم و دردناک
-
فشار شدید لگنی
-
لکهبینی یا خونریزی
-
خروج مایع آبکی (پاره شدن کیسه آب)
-
کم شدن حرکات جنین
در صورت وجود این علائم، معمولاً تستهای زیر درخواست میشود:
✔️ تست NST (تست بدون استرس)
برای بررسی ضربان قلب جنین.
✔️ تست FFN (فیبرونکتین جنینی)
برای پیشبینی احتمال زایمان زودرس.
✔️ سونوگرافی طول دهانه رحم
دهانه رحم کوتاه، احتمال زایمان زودرس را بالا میبرد.
4️⃣ مصرف مکملها در هفته ۳۳ بارداری
در این هفته، پزشک معمولاً تأکید میکند که مادر همچنان مصرف موارد زیر را ادامه دهد:
-
آهن
-
کلسیم
-
اسیدفولیک (تا پایان بارداری)
-
DHA یا امگا ۳ (در صورت نیاز)
-
ویتامین D
❗ توجه: هرگونه مکمل باید فقط با دستور پزشک مصرف شود؛ مصرف خودسرانه باعث مسمومیت یا اختلال رشد جنین میشود.
5️⃣ بررسی علائم خطر در مادر
پزشک معمولاً درباره نشانههای خطر به مادر هشدار میدهد:
❗ علائم مهمی که باید فوراً گزارش شوند:
-
سردرد شدید
-
تاری دید یا جرقههای نوری
-
درد شدید بالای شکم
-
ورم ناگهانی دست و صورت
-
خونریزی
-
کاهش حرکات جنین
-
تب و لرز
-
خروج ناگهانی مایع از واژن
این علائم ممکن است نشانه پرهاکلامپسی، عفونت، پارگی کیسه آب یا مشکلات جفت باشند و نیاز به مداخله فوری دارند.
6️⃣ واکسنهای مورد نیاز در این هفته
در برخی کشورها، پزشک ممکن است در این زمان تزریق واکسن Tdap (برای جلوگیری از سیاهسرفه) را توصیه کند. این واکسن معمولاً بین هفته ۲۷ تا ۳۶ تزریق میشود.
7️⃣ مراقبت از خواب، استرس و سلامت روان
پزشکان در این هفته درباره این موارد نیز توصیه دارند:
-
خوابیدن به پهلوی چپ
-
پرهیز از ایستادن طولانی
-
مدیریت استرس با تنفس عمیق یا یوگای بارداری
-
برنامهریزی برای زایمان و بیمارستان
-
صحبت با همسر درباره نشانههای زایمان
سلامت روان مادر در این هفته بسیار مهم است.
🔹 سؤالات رایج در هفته سی و سوم بارداری (FAQ)
در هفته سی و سوم بارداری بسیاری از مادران درباره زایمان، شیردهی و مراقبتهای قبل از تولد با پرسشهای مهمی روبهرو میشوند. در ادامه به رایجترین سؤالات این هفته همراه با پاسخ علمی و بهروز آنها میپردازیم.
❓ ۱. آیا نیاز است پزشک در هنگام زایمان، «برش پرینه» (Episiotomy) انجام دهد؟
در گذشته، برش پرینه برای گشاد شدن دهانه واژن بسیار رایج بود، اما امروزه انجام آن تنها در موارد ضروری توصیه میشود.
آمار نشان میدهد که میزان انجام اپیزیوتومی از حدود ۷۰٪ در دهه ۸۰ میلادی به ۲۰٪ در سالهای اخیر کاهش یافته است.
✔️ چرا دیگر مثل قبل انجام نمیشود؟
تحقیقات جدید ثابت کردهاند که:
-
پارگی طبیعی واژن کمتر از برش پرینه درد و خونریزی دارد
-
احتمال آسیب عضلات کف لگن در برش پرینه بیشتر است
-
دوران بهبود در پارگی طبیعی سریعتر است
✔️ چه زمانی اپیزیوتومی لازم است؟
اپیزیوتومی فقط در شرایط زیر توصیه میشود:
-
ضربان قلب جنین کاهش یافته و لازم باشد زایمان سریعتر انجام شود
-
زایمان با فورسپس یا وکیوم انجام میشود
-
شانههای نوزاد پهن است و امکان گیر کردن شانه وجود دارد
-
بافت پرینه مقاومت شدید دارد و خطر پارگیهای عمیق وجود دارد
✔️ آیا میتوان احتمال نیاز به برش پرینه را کاهش داد؟
بله. ماساژ پرینه از هفته ۳۴ بارداری چند دقیقه در روز، میتواند انعطافپذیری عضلات را افزایش داده و احتمال نیاز به اپیزیوتومی را کاهش دهد.
اگرچه این روش تضمینی نیست، اما برای بسیاری از مادران موثر بوده است.
✔️ روند انجام اپیزیوتومی چگونه است؟
-
ابتدا ناحیه با بیحسی موضعی بیحس میشود
-
برش از سطحی تا عمیق (درجه ۱ تا ۳) بسته به نیاز ایجاد میشود
-
پس از تولد نوزاد، بافتها با بخیههای قابل جذب ترمیم میشوند
❓ ۲. آیا فیلمبرداری از زایمان کار درستی است؟
فیلمبرداری از زایمان منعی ندارد اما نکات مهمی وجود دارد:
👉 مشکلات احتمالی:
-
فرد فیلمبردار مجبور است در اتاق زایمان حرکت کند و ممکن است باعث اختلال در کار تیم درمان شود
-
اگر همسر شما فیلمبرداری کند، ممکن است نتواند در کنار شما آرامبخشی و همراهی لازم را انجام دهد
-
ممکن است او نتواند لحظه تولد نوزاد را با چشم خود تجربه کند
✔️ اگر قصد فیلمبرداری دارید:
-
از گوشی یا دوربین سبک استفاده کنید
-
فقط از لحظههای خاص فیلم بگیرید
-
در صورت امکان از فردی غیر از همسر برای فیلمبرداری کمک بگیرید
-
حتماً از قبل با تیم درمان هماهنگ کنید
❓ ۳. اگر نوک سینهها صاف یا تو رفته باشد، میتوانم شیر بدهم؟
بله. داشتن نوک سینه صاف یا فرورفته مانع شیردهی نیست.
اکثر نوزادان بهمرور یاد میگیرند که بهدرستی پستان را بگیرند، اما برخی ابزارها میتوانند به شما کمک کنند.
✔️ روشهای کمککننده:
-
استفاده از محافظ نوک سینه داخل سینهبند در دوران بارداری
-
باعث فشار ملایم و کمک به برجستهتر شدن نوک سینه
-
-
استفاده از ساکشن دستی چند دقیقه قبل از شیردهی
-
کمک گرفتن از مشاور شیردهی برای آموزش گرفتن صحیح پستان
در اغلب موارد، با چند روز تمرین و راهنمایی، شیردهی کاملاً موفق خواهد بود.
❓ ۴. هفته ۳۳ بارداری یعنی ماه چندم؟
هفته سی و سوم بارداری در ماه هشتم بارداری قرار دارد.
بارداری بهطور معمول ۹ ماه و حدود ۴۰ هفته طول میکشد، بنابراین شما اکنون در سهماهه سوم و ماه هشتم هستید.
❓ ۵. وزن طبیعی جنین در هفته ۳۳ بارداری چقدر است؟
وزن طبیعی جنین در این هفته معمولاً بین ۱,۹۰۰ تا ۲,۱۰۰ گرم و قد او بین ۴۳ تا ۴۵ سانتیمتر است.
مقادیر کمی بالاتر یا پایینتر نیز در صورت طبیعی بودن سونوگرافی مشکلی ایجاد نمیکند.
❓ ۶. آیا زایمان در هفته ۳۳ خطرناک است؟
زایمان در هفته ۳۳ جزء زایمانهای زودرس محسوب میشود.
نوزادان متولد این هفته معمولاً:
-
نیاز به بخش NICU دارند
-
ممکن است مشکل تنفسی داشته باشند
-
اما با مراقبت مناسب، شانس بقا بسیار بالایی دارند
هدف اصلی پزشکان در این هفته، جلوگیری از زایمان زودتر از موعد است.
❓ ۷. درد زیر شکم در هفته ۳۳ طبیعی است؟
درد خفیف و متناوب زیر شکم معمولاً به دلیل:
-
کشش رباطها
-
فشار رحم
-
حرکات جنین
✅ طبیعی است.
❗ اما اگر درد:
-
شدید
-
مداوم
-
همراه با خونریزی یا انقباض منظم باشد
→ نیاز به مراجعه فوری دارد.
❓ ۸. آیا نزدیکی در هفته ۳۳ بارداری مجاز است؟
در بارداریهای کمخطر، نزدیکی در این هفته معمولاً ممنوع نیست.
اما در شرایط زیر باید خودداری شود:
-
سابقه زایمان زودرس
-
کوتاهی دهانه رحم
-
جفت سرراهی
-
خونریزی
-
پارگی کیسه آب
✅ تصمیم نهایی همیشه با پزشک است.
❓ ۹. کاهش حرکات جنین در هفته ۳۳ نشانه چیست؟
کاهش واضح حرکات جنین میتواند نشانه:
-
کاهش اکسیژنرسانی
-
پیچخوردگی بند ناف
-
اختلال رشد جنین
❗ اگر در ۲ ساعت کمتر از ۱۰ حرکت حس شود → باید فوراً بررسی شود.
❓ ۱۰. آیا پرواز با هواپیما در هفته ۳۳ بارداری مجاز است؟
بیشتر خطوط هوایی بعد از هفته ۳۲ یا ۳۴ نیاز به گواهی پزشکی دارند.
از نظر پزشکی نیز:
-
پروازهای طولانی در این هفته توصیه نمیشوند
-
خطر لخته شدن خون و زایمان ناگهانی وجود دارد
✅ اگر سفر ضروری است → فقط با نظر پزشک.
❓ ۱۱. آیا ورم پا در هفته ۳۳ طبیعی است؟
✅ ورم خفیف پا و مچ طبیعی است.
❗ اما اگر همراه با:
-
سردرد شدید
-
تاری دید
-
ورم صورت و دستها باشد
→ میتواند نشانه پرهاکلامپسی باشد و خطرناک است.
❓ ۱۲. آیا جنین در هفته ۳۳ درد را احساس میکند؟
سیستم عصبی جنین در این هفته تقریباً کامل شده و احتمال احساس درد وجود دارد، اما شدت و درک آن با نوزاد بعد از تولد قابل مقایسه نیست.
✅ جمعبندی نهایی مقاله هفته سی و سوم بارداری
هفته سی و سوم بارداری یکی از حساسترین هفتههای سهماهه سوم است؛ زمانی که جنین با سرعت بالایی در حال کامل شدن است و بدن مادر نیز بهتدریج وارد فاز آمادهسازی برای زایمان میشود.
در این هفته:
-
✅ رشد مغز جنین به اوج خود میرسد
-
✅ وزن جنین به حدود ۲ کیلوگرم نزدیک میشود
-
✅ حرکات جنین قویتر اما فضای رحم محدودتر میشود
-
✅ علائم مادر مثل کمردرد، تنگی نفس، بیخوابی و ورم شایعتر است
-
✅ مراقبتهای پزشکی نقش حیاتی پیدا میکند
-
✅ تغذیه، DHA، آهن و فعالیت بدنی مناسب اهمیت بالایی دارد
-
✅ آگاهی از علائم خطر میتواند جان مادر و جنین را نجات دهد
آگاهی، آرامش، تغذیه صحیح و پیگیری منظم پزشکی در این هفته میتواند مسیر زایمانی ایمنتر و سالمتر را برای مادر و نوزاد رقم بزند.
بدون دیدگاه