Ҳафтаи чилуми ҳомиладорӣ | Аломатҳои таваллуд ва чӣ бояд кард?

---

Кай бояд ба беморхона муроҷиат кард؟

Дар сурати мушоҳидаи ҳар яке аз ҳолатҳои зерин, фавран ба беморхона муроҷиат кунед:

• кашишҳои мунтазам ҳар 5 дақиқа ба муддати на камтар аз 1 соат

• пора шудани халтаи об

• хунравии ғайримуқаррарии маҳбал

• коҳиши назарраси ҳаракати ҷанин

---

Хулоса

Дар ҳафтаи чилуми ҳомиладорӣ, огоҳӣ аз аломатҳои оғози таваллуд ба шумо имкон медиҳад, ки бо оромӣ ва омодагии бештар ба ин марҳила ворид шавед. Ба бадани худ эътимод дошта бошед ва дар сурати пайдо шудани ҳар гуна нишонаи ғайримуқаррарӣ, бо духтури мутахассиси занона ва таваллуд ё момо тамос гиред.

---

Режими ғизоии мувофиқ дар ҳафтаи чилуми ҳомиладорӣ

Дар ҳафтаи чилуми ҳомиладорӣ, ғизои дуруст нақши хеле муҳим дар нигоҳ доштани нерӯи модар, омода шудани бадан барои таваллуд ва таъмини саломатии ҷанин мебозад. Гарчанде ки режими ғизоӣ ба танҳоӣ сабаби оғоз шудани таваллуд намешавад, аммо интихоби дурусти маводи ғизоӣ метавонад ба кам шудани хастагӣ, пешгирӣ аз қабзият, назорати сатҳи қанд дар хун ва беҳтар шудани фаъолияти мушакҳои бачадон кумак намояд.

---

Қоидаҳои муҳими ғизо дар ҳафтаи 40 ҳомиладорӣ

Дар ин ҳафта беҳтар аст, ки режими ғизоии шумо:

• сабук, вале серғизо бошад

• аз хӯрокҳои хурд ва сермаротиба иборат бошад

• аз пайдоиши варам, рефлюкси меъда ва бадҳазмӣ пешгирӣ кунад

---

Маводи ғизоии муфид дар ҳафтаи чилуми ҳомиладорӣ

Карбогидратҳои мураккаб барои таъмини нерӯ

Ин гурӯҳи ғизоҳо ба шумо кумак мекунанд, ки нерӯи устувор дошта бошед, махсусан агар таваллуд тӯлонӣ шавад.

• нони ғалладонагӣ (нонҳои сабусдор)

• биринҷи қаҳваранг

• ҷави саҳарона (овёс)

• картошкаи пухта

---

Сафедаи кофӣ барои омодагии мушакҳо

Сафеда барои қуввати мушакҳои бачадон ва барқароршавии бадан пас аз таваллуд зарур аст.

• гӯштҳои сафед (мурғ, мурғи ҳиндӣ)

• моҳии камсимоб (камсимоб аз ҷиҳати симоб)

• тухм

• лӯбиёгиҳо

• маҳсулоти ширии камравған

---

Мева ва сабзавоти тару тоза

Барои таъмини нах (фибр), витаминҳо ва антиоксидантҳо:

• сабзавоти баргдор (исфаноҷ, салат)

• сабзӣ, каду, лаблабу

• меваҳо ба монанди себ, нок, афлесун ва киви

Истеъмоли кофии нах ба пешгирӣ аз қабзият, ки дар ҳафтаҳои охири ҳомиладорӣ маъмул аст, кумак мекунад.

---

Равғанҳои солим

Равғанҳои солим дар танзими гормонҳо ва саломатии умумии бадан нақши муҳим доранд.

• равғани зайтун

• авокадо

• чормағзҳо (грецкий, бодом)

• донаи чиа ва тухми зағир

---

Моеъҳо – ниҳоят муҳим

Дар ҳафтаи чилуми ҳомиладорӣ, камобӣ метавонад боиси хастагӣ ва ҳатто кашишҳои бардурӯғ гардад.

• об

• шарбати меваи табиӣ (бо об каме ҳалшуда)

• шӯрбоҳои сабук

• шири камравған

---

Маводи ғизоие, ки беҳтар аст маҳдуд карда шаванд

Дар ин ҳафта беҳтар аст истеъмоли маводҳои зерин кам ё қатъ карда шавад:

• хӯрокҳои серравған ва бирёншуда

• хӯрокҳои хеле тунд

• нӯшокиҳои дорои кофеини зиёд

• шириниҳо ва қандҳои содда

Ин маводҳо метавонанд боиси рефлюкс, дилбеҳузурӣ, варам ва бетобӣ гарданд.

---

Оё режими ғизоӣ метавонад таваллудро оғоз кунад؟

Ҳеҷ гуна режими ғизоии махсусе вуҷуд надорад, ки ба таври қатъӣ таваллудро оғоз кунад. Баъзе маводҳо, аз қабили:

• ананас

• хурмо

• хӯрокҳои тунд

дар боварҳои мардумӣ ба оғоз шудани таваллуд нисбат дода мешаванд, аммо далелҳои илмии қавӣ барои тасдиқи ин иддао вуҷуд надоранд. Истеъмоли мӯътадили онҳо, агар манъи тиббӣ набошад, бехатар аст, вале набояд интизори таъсири қатъӣ буд.

---

Намунаи режими соддаи якрӯза дар ҳафтаи чилуми ҳомиладорӣ

• Субҳона: нони сабусдор + панир ё тухм + мева

• Миёнаи рӯз: меваи тару тоза ё чормағзҳо

• Нисфирӯзӣ: биринҷи қаҳваранг + мурғ ё моҳӣ + сабзавоти пухта

• Аср: йогурт ё шир

• Шом: шӯрбои сабук ё хӯроки камравған

• Пеш аз хоб: як пиёла шири гарм ё дамнӯш (бо иҷозати духтур)

---

Хулоса (Ғизо)

Дар ҳафтаи чилуми ҳомиладорӣ, беҳтарин режими ғизоӣ он аст, ки:

• бадани шуморо қавӣ ва пурэнергия нигоҳ дорад

• аз мушкилоти ҳазм пешгирӣ кунад

• бидуни фишори иловагӣ, шуморо барои таваллуд ва давраи баъди он омода созад

Ҳамеша дар сурати доштани диабети ҳомиладорӣ, фишори хун ё дигар шароити махсуси тиббӣ, режими ғизоии худро бо духтури занона ё мутахассиси ғизо мувофиқ намоед.

---

Варзиши мувофиқ дар ҳафтаи чилуми ҳомиладорӣ

Дар ҳафтаи чилуми ҳомиладорӣ, анҷом додани варзишҳои сабук ва бехатар метавонад ба кам шудани хастагӣ, беҳтар шудани гардиши хун, кам шудани дарди камар ва омода шудани бадан барои таваллуд кумак кунад. Ҳадафи варзиш дар ин ҳафта нигоҳ доштани ҳаракат ва оромии бадан мебошад, на зиёд кардани фишор ё таҳрики шадиди таваллуд.

⚠️ Агар шумо манъи тиббӣ, дарди ғайримуқаррарӣ, кам шудани ҳаракати ҷанин ё хунравӣ дошта бошед, пеш аз ҳар гуна фаъолияти ҷисмонӣ бо духтур маслиҳат кунед.

---

Қоидаҳои муҳими варзиш дар ҳафтаи 40 ҳомиладорӣ

• шиддати варзиш бояд сабук то миёна бошад

• аз ҳаракатҳои ҷаҳишдор ё фишори ногаҳонӣ худдорӣ кунед

• дар ҳолати саргаронӣ, дард ё тангии нафас, варзишро қатъ намоед

• оби кофӣ бинӯшед ва либоси роҳат пӯшед

---

Варзишҳои бехатар ва муфид дар ҳафтаи чилуми ҳомиладорӣ

Роҳгардии сабук ва мунтазам

Яке аз беҳтарин ва соддатарин варзишҳо дар ин ҳафта мебошад:

• ба беҳтар шудани гардиши хун ва рӯҳия кумак мекунад

• фишори сабук ба кос ворид мекунад

• беҳтар аст дар сатҳи ҳамвор ва муддати кӯтоҳ анҷом дода шавад

---

Ҳаракатҳои кашишии сабук

Ҳаракатҳои кашишӣ ба кам шудани гиреҳхӯрии мушакҳо ва дарди камар кумак мекунанд:

• кашиши гардан ва китфҳо

• кашиши мулоими мушакҳои рон ва соқи по

• ҳаракатҳои ороми кос

---

Машқҳои нафаскашӣ

Машқи нафаскашии чуқур боис мешавад:

• оксиген ба бадан беҳтар расад

• стресс ва изтироб кам шавад

• омодагӣ барои дардҳои таваллуд беҳтар гардад

Усули содда:
нафаси чуқур аз бинӣ → нигоҳдории кӯтоҳ → баровардани ороми нафас аз даҳон

---

Машқҳои кос (Pelvic Tilt)

Ин машқҳо ба кам шудани фишор ба камар ва кос кумак мекунанд:

• метавонед онро истода назди девор ё дар ҳолати чордасту по иҷро кунед

• ҳамзамон бо нафаскашии назоратшуда анҷом дода шавад

---

Ҳаракати «гурба–гов» (Cat–Cow)

Ин ҳаракат:

• сутунмуҳраро мулоим мекунад

• фишори косро кам менамояд

• ба оромии умумии бадан мусоидат мекунад

Ҳаракат бояд оҳиста ва бидуни фишор иҷро шавад.

---

Варзишҳое, ки дар ҳафтаи чилуми ҳомиладорӣ тавсия намешаванд

Дар ин ҳафта беҳтар аст аз ин фаъолиятҳо худдорӣ кунед:

• варзишҳои ҷаҳишдор ё шадид

• давидан

• машқҳои мураккаби мувозинатӣ

• ҳаракатҳои дар ҳолати пуштхобида барои муддати дароз

---

Оё варзиш метавонад таваллудро оғоз кунад؟

Варзиш ба танҳоӣ таваллудро оғоз намекунад, аммо метавонад:

• ба омода шудани гардани бачадон

• беҳтар шудани мавқеи ҷойгиршавии ҷанин

• кам шудани танишҳои ҷисмонӣ ва равонӣ

кумак расонад. Оғози таваллуд дар ниҳоят раванди табиӣ буда, ба омодагии бадан ва ҷанин вобаста аст.

---

Хулоса (Варзиш)

Дар ҳафтаи чилуми ҳомиладорӣ, беҳтарин варзишҳо онҳое мебошанд, ки:

• бехатар ва ором бошанд

• боиси ҳаракат бидуни фишор гарданд

• бадани шуморо барои таваллуд оромтар ва омодатар созанд

Ҳамеша ба бадани худ гӯш диҳед ва дар сурати пайдо шудани ҳар гуна нишонаи ғайримуқаррарӣ, фаъолиятро қатъ намоед.

---

Саволҳои маъмул дар бораи ҳафтаи чилуми ҳомиладорӣ

Оё муқаррарӣ аст, ки дар ҳафтаи чилуми ҳомиладорӣ ҳанӯз дарди таваллуд надошта бошам؟

Бале. Набудани дарди таваллуд дар ҳафтаи чилуми ҳомиладорӣ комилан муқаррарӣ аст. Бисёр ҳомиладориҳо то ҳафтаи 41 ё ҳатто 42 бе оғози дард идома меёбанд, бе он ки барои модар ё ҷанин мушкиле ба вуҷуд ояд.

---

Агар 40 ҳафта ҳомиладор бошам ва ҳеҷ дарде надошта бошам, чӣ кор кунам؟

Дар сурати набудани дард:

• ҳаракати ҷанинро ҳар рӯз назорат кунед
• роҳгардии сабук дошта бошед ва ба қадри кофӣ истироҳат намоед
• бе маслиҳати духтур усулҳои таҳрики таваллудро истифода набаред

Агар ҳаракати ҷанин кам шавад ё нишонаҳои ғайримуқаррарӣ пайдо шаванд, бояд ба духтур муроҷиат кунед.

---

Оё роҳгардӣ дар ҳафтаи чилуми ҳомиладорӣ воқеан таваллудро оғоз мекунад؟

Роҳгардӣ ба танҳоӣ кафолат намедиҳад, ки таваллуд оғоз шавад, вале метавонад ба поён фаромадани ҷанин ва омода шудани бадан кумак расонад. Таъсири он одатан танҳо вақте дида мешавад, ки гардани бачадон то андозае омода бошад.

---

Ҳафтаи чилуми ҳомиладорӣ ба чанд моҳ рост меояд؟

Ҳафтаи чилуми ҳомиладорӣ ба моҳи нуҳуми ҳомиладорӣ рост меояд ва дар асл поёни ҳомиладории пурра ҳисобида мешавад.

---

Вазни муқаррарии ҷанин дар ҳафтаи 40 ҳомиладорӣ чанд аст؟

Вазни муқаррарии ҷанин дар ҳафтаи чилум одатан байни 3 то 3,5 килограмм мебошад. Вазни зиёда аз 4 килограмм ҳамчун навзоди калонҳаҷм арзёбӣ мегардад.

---

Хатарҳои идомаи ҳомиладорӣ пас аз ҳафтаи 41 кадомҳоянд؟

Пас аз ҳафтаи 41 ҳомиладорӣ, эҳтимоли:

• кам шудани моеъи амниотикӣ
• коҳиш ёфтани фаъолияти ҷабб (плацента)
• кам шудани ҳаракати ҷанин

афзоиш меёбад. Аз ин рӯ, духтур одатан назорати дақиқтар ё таҳрики таваллуд-ро тавсия медиҳад.

---

Оё таҳрики таваллуд дар ҳафтаи чилум хатарнок аст؟

Не. Дар сурати мавҷуд будани нишондодҳои тиббӣ, таҳрики таваллуд дар ҳафтаи 40 ё 41 метавонад нисбат ба идомаи ҳомиладорӣ бехатартар бошад. Қарори ниҳоӣ вобаста ба вазъи модар, ҷанин ва омодагии гардани бачадон қабул карда мешавад.

---

Оё пора шудани халтаи об бидуни дарди таваллуд хатарнок аст؟

Дар сурати пора шудани халтаи об, ҳатто агар дард оғоз нашуда бошад ҳам, бояд ҳарчи зудтар ба беморхона муроҷиат кард. Таъхир метавонад хатари сироят-ро зиёд намояд.

---

Коҳиши ҳаракати ҷанин дар ҳафтаи чилум нишонаи чист؟

Коҳиши назарраси ҳаракати ҷанин метавонад нишонаи:

• хастагии ҷанин
• кам шудани моеъи амниотикӣ
• ё мушкил дар фаъолияти ҷабб

бошад ва ниёз ба муоинаи фаврии тиббӣ дорад.

---

Оё ғизо ё хӯроки махсусе метавонад таваллудро оғоз кунад؟

Ягон маводи ғизоӣ вуҷуд надорад, ки ба таври илмӣ исбот шуда бошад, ки таваллудро оғоз мекунад. Баъзе хӯрокҳо мисли хурмо ё ананас дар боварҳои мардумӣ зикр мешаванд, вале далелҳои илмии қавӣ надоранд.

---

То чанд ҳафта метавон интизор шуд, ки таваллуд ба таври табиӣ оғоз шавад؟

Дар аксари ҳолатҳо, метавон то ҳафтаи 41 ҳомиладорӣ бо назорати дақиқ интизор шуд. Пас аз он, духтур одатан дар бораи таҳрики таваллуд ё ҷарроҳии қайсарӣ қарор қабул мекунад.

---

Агар дар ҳафтаи чилум ҷанин дар ҳолати баръакс бошад, оё ҷарроҳии қайсарӣ зарур аст؟

Дар ҳафтаи чилум, агар ҷанин ҳанӯз дар мавқеи бриҷ (баръакс) қарор дошта бошад, дар аксари ҳолатҳо ҷарроҳии қайсарӣ бехатартарин интихоб ҳисобида мешавад. Тибқи оморҳои тиббӣ, тақрибан 85 фоизи ҷанинҳои бриҷ тавассути қайсарӣ ба дунё меоянд.

Сабаби асосӣ он аст, ки сари ҷанин бузургтарин қисми бадани ӯст ва дар таваллуди табиии бриҷ, эҳтимоли дар канали таваллуд дармондани сар ё фишор хӯрдани ноф ва кам шудани оксиген вуҷуд дорад.

Гарчанде баъзе духтурон дар таваллуди табиии ҷанини бриҷ таҷриба доранд, аксари мутахассисон барои кам кардани хатарҳо, ҷарроҳии қайсариро афзал медонанд. Дар баъзе ҳолатҳо, духтур метавонад то наздикии таваллуд интизор шавад, то бубинад, ки оё ҷанин худ ба худ мавқеашро тағйир медиҳад ё не.

---

Агар таваллуди аввалам душвор буд, оё таваллуди дуюм низ душвор мешавад؟

На ҳатман. Ҳар як ҳомиладорӣ ва таваллуд таҷрибаи хос ва ҷудогона аст ва душвор будани таваллуди гузашта маънои такрор шудани ҳамон ҳолатро надорад.

Дар аксари мавридҳо, агар ин дуюмин таваллуди табиӣ бошад:

• гардани бачадон зудтар кушода мешавад
• муддати таваллуд кӯтоҳтар мегардад
• бадан омодагии бештар дорад

Ин ҳолат ба он вобаста аст, ки мушакҳои кос ва маҳбал дар таваллуди қаблӣ чандиртар шудаанд. Албатта, агар дар ҳомиладории гузашта қайсарӣ бидуни таҷрибаи дарди таваллуд анҷом шуда бошад, ин бартариҳо ҳатман татбиқ намешаванд, магар он ки қаблан вориди марҳилаи таваллуди табиӣ шуда бошед.

---

Хулосаи ҳафтаи чилуми ҳомиладорӣ

Ҳафтаи чилуми ҳомиладорӣ нуқтаи анҷоми ҳомиладории пурра ва оғози давраест, ки дар он бадани модар ва ҷанин дар остонаи таваллуд қарор доранд. Дар ин ҳафта мумкин аст:

• таваллуд оғоз шуда бошад
• ё ҳанӯз ҳеҷ дарде эҳсос нашавад

Ҳар ду ҳолат метавонанд комилан муқаррарӣ бошанд.

Дар ин марҳила:

• ҷанин ба рушди комил расида ва барои таваллуд омода аст
• ҳаракатҳои ҷанин бояд ба таври мунтазам ҳис шаванд
• набудани дарди таваллуд ҳатман нишонаи мушкил нест
• аксари таваллудҳо байни ҳафтаҳои 38 то 42 рух медиҳанд

Усулҳои хонагии оғоз кардани таваллуд одатан таъсири қатъӣ надоранд ва танҳо усуле, ки баъзе пуштибонии илмӣ дорад, ҳавасмандкунии нӯги синаҳо таҳти назорати духтур мебошад. Дар муқобил, роҳгардии сабук, ғизои мувофиқ ва варзишҳои ором метавонанд ба нигоҳ доштани нерӯ, оромӣ ва омодагии бадан кумак кунанд.

Агар ҳомиладорӣ ба ҳафтаи 41 ё 42 ворид шавад, духтур бо назорати дақиқи ҷанин ва баррасии вазъи модар, дар бораи идомаи интизорӣ, таҳрики таваллуд ё ҷарроҳии қайсарӣ қарор қабул мекунад. Ин қарорҳо бо ҳадафи ҳифзи саломатии модар ва навзод гирифта мешаванд.

Дар ниҳоят, муҳимтарин нукта ин аст, ки:

Ҳар як ҳомиладорӣ ва ҳар як таваллуд беназир аст.
Ба бадани худ эътимод дошта бошед, ҳаракатҳои ҷанинро ҷиддӣ гиред, худро бо дигарон муқоиса накунед ва дар сурати пайдо шудани ҳар гуна нишонаи ғайримуқаррарӣ, бо духтур ё момо тамос гиред. Таваллуд — хоҳ табиӣ ва хоҳ қайсарӣ — танҳо вақте муваффақ ҳисобида мешавад, ки модар ва кӯдак солим бошанд.