Ҳафтаи 33-юми ҳомиладорӣ яке аз марҳилаҳои муҳим дар семоҳаи сеюм ба ҳисоб меравад. Дар ин ҳафта ҷанин босуръат рушд мекунад ва ба ҳаёти берун аз батн омодагӣ мебинад. Дар ин давра дарозии ҷанин тақрибан 43–45 сантиметр ва вазнаш тақрибан 1,9 то 2,1 килограмм мебошад.
Ҷанин дар ин ҳафта ҳаракатҳои макидан, фурӯ бурдан ва нафаскаширо тамрин мекунад. Ҷигар оҳан захира менамояд ва майна бо суръати баланд робитаҳои асабӣ (нейронҳо ва синапсҳо) месозад. Барои модар низ ин ҳафта бо тағйироти ҷисмонӣ ва равонӣ ҳамроҳ аст.
Рушди ҷанин дар ҳафтаи 33-юми ҳомиладорӣ
Дар ҳафтаи сию сеюм аксари узвҳои ҷанин ташаккул ёфтаанд, аммо онҳо ҳанӯз ба камолоти комил мерасанд. Аз сабаби маҳдуд шудани фазои батн, ҳаракатҳои ҷанин қавитар, вале маҳдудтар мешаванд.
Тағйироти асосии ҷанин:
-
Рушди босуръати майна ва системаи асаб
-
Афзоиши робитаҳои асабӣ (синапсҳо)
-
Нохунҳо пурра инкишоф ёфтаанд
-
Мӯйи сар ғафстар мешавад
-
Устухонҳо мустаҳкам мегарданд, вале косахонаи сар ҳанӯз нарм аст
-
Машқи нафаскашӣ бо фурӯ бурдани моеъи амниотикӣ
-
Захираи оҳан дар ҷигар барои моҳҳои аввали ҳаёт
Ҳаракати ҷанин дар ҳафтаи 33
Бо вуҷуди танг шудани фазо, ҳаракатҳои ҷанин бояд мунтазам ҳис шаванд.
Ҳаракатҳои маъмул:
-
Теппазанӣ
-
Дароз шудан
-
Гардидан
-
Ҳиқ-қиқ (ҳиқ-ҳиқаи ҷанин)
Меъёри муқаррарӣ
Ҳадди ақал 10 ҳаракат дар давоми 2 соат муқаррарӣ ҳисобида мешавад.
Кай бояд нигарон шуд?
-
Кам шудани равшани ҳаракатҳо
-
Камтар аз 10 ҳаракат дар 2 соат
-
Қатъ шудани ҳаракат барои чанд соат
👉 Дар чунин ҳолатҳо бояд фавран ба духтур муроҷиат кард.
Ҷойгиршавии ҷанин дар ҳафтаи сию сеюм
Дар ин ҳафта бисёре аз ҷанинҳо ба ҳолати ниҳоии таваллуд мегузаранд.
1️⃣ Ҳолати сар ба поён (Cephalic Position)
Ин беҳтарин ҳолат барои таваллуди табиӣ мебошад.
-
Сар ба поёни батн нигаронда шудааст
-
Пойҳо ба боло
-
Аксари ҷанинҳо то ҳафтаи 36 дар ин ҳолат қарор мегиранд
2️⃣ Ҳолати нишаста (Breech)
Дар ин ҳолат қисми поёнии ҷанин ба поён нигаронида шудааст.
Навъҳо:
-
Нишастаи пурра
-
Нишастаи нопурра (франк)
-
Пой ба поён
⚠️ Дар ҳафтаи 33 ин ҳолат одатан хавфнок нест, зеро ҳанӯз имкони гардидан вуҷуд дорад.
3️⃣ Ҳолати уфуқӣ (Transverse Lie)
Ҷанин ба таври уфуқӣ ҷойгир мешавад.
-
Камёб аст
-
Одатан то ҳафтаҳои 34–36 ислоҳ мешавад
-
Агар боқӣ монад, таваллуди табииро номумкин мекунад
Аломатҳо ва тағйироти ҷисми модар дар ҳафтаи 33
Дар ин ҳафта модар тағйироти зеринро эҳсос мекунад:
Тағйироти ҷисмонӣ
-
Вазнинӣ дар шикам
-
Фишор дар коси миён
-
Пешобравии зуд-зуд
-
Хастагии зуд
-
Душвории хоб
Дарди пушт ва кос
Ба сабаби:
-
Афзоиши вазн
-
Нармшавии пайвандҳо
-
Тағйири маркази вазни бадан
Бо истироҳат ва хоб ба паҳлӯи чап сабук мешаванд.
Фишорҳои Брэкстон Ҳикс
-
Номуназзам
-
Сабук
-
Бо истироҳат аз байн мераванд
⚠️ Агар мунтазам ва дарднок шаванд → эҳтимоли таваллуди бармаҳал.
Нафастангӣ
Аз фишори батн ба диафрагма ба вуҷуд меояд.
Агар ногаҳонӣ ё шадид бошад → ташхиси фаврӣ лозим аст.
Ҷудошавиҳои маҳбал
Муқаррарӣ:
-
Сафед ё шаффоф
-
Бе бӯй
Хатарнок:
-
Зард, сабз
-
Бӯйнок
-
Бо хориш
-
Обшакл (эҳтимоли рахнашавии халтаи об)
Варами пойҳо ва дастҳо
Варами сабук муқаррарӣ аст.
⚠️ Варами ногаҳонии рӯй ва дастҳо бо дарди сар → нишонаи преэклампсия.
Тағйироти равонӣ
-
Изтироб
-
Тағйири рӯҳия
-
Ҳассосияти зиёд
Ин ҳолатҳо ба сабаби тағйири гормонҳо муқаррарӣ мебошанд.
Ғизо ва варзиш дар ҳафтаи 33-юми ҳомиладорӣ
Дар ҳафтаи сию сеюми ҳомиладорӣ ғизои дуруст ва фаъолияти ҷисмонии бехатар нақши муҳим доранд. Дар ин марҳила ҷанин босуръат рушд мекунад, махсусан майна ва системаи асаб, ва ҷисми модар барои таваллуд омодагӣ мебинад. Риояи тавсияҳои ғизоӣ ва ҳаракатҳои мувофиқ метавонад нишонаҳои нороҳаткунандаро кам кунад ва саломатии модару кӯдакро дастгирӣ намояд.
Ғизои солим дар ҳафтаи 33
Дар семоҳаи сеюм талаботи организм ба баъзе моддаҳои ғизоӣ бештар мешавад.
1️⃣ DHA ва Омега-3 барои рушди майнаи ҷанин
Дар ҳафтаҳои охири ҳомиладорӣ ҳаҷми майнаи ҷанин то се–чор маротиба меафзояд.
DHA (як навъи кислотаи равғании Омега-3) барои:
-
рушди нейронҳо
-
ташаккули пардаи равғании ҳуҷайраҳои асаб
-
интиқоли зудтари сигналҳои асаб
-
рушди биноӣ ва қобилияти фикркунӣ
бисёр муҳим аст.
Манбаъҳои хуби DHA:
-
моҳии салмон, қафқозмоҳӣ, сардин (2 бор дар ҳафта)
-
тухми бойшуда бо Омега-3
-
чормағз ва тухми зағир
-
иловагиҳои равғани моҳӣ (танҳо бо иҷозати духтур)
⚠️ Аз моҳии дорои симоби баланд худдорӣ кунед.
2️⃣ Дигар моддаҳои муҳими ғизоӣ
-
Оҳан: пешгирии камхунии модар ва ҷанин
-
Протеин: рушди бофтаҳо ва мушакҳо
-
Калсий ва витамини D: устухонҳои қавӣ
-
Нахи ғизоӣ: пешгирии қабзият
-
Об: нигоҳдории моеъи амниотикӣ ва кам кардани варам
Хӯрокҳои тавсияшаванда:
-
гӯшт ва моҳии хуб пухташуда
-
лӯбиёгиҳо
-
маҳсулоти ширии пастеризатсияшуда
-
меваю сабзавоти тару тоза
-
ғалладонаҳои пурра
Бехатарии ғизо дар ҳафтаи 33
Дар ҳомиладорӣ хавфи заҳролудшавии ғизоӣ бештар мешавад, бинобар ин қоидаҳои зеринро риоя кунед:
Аз ин хӯрокҳо худдорӣ намоед:
-
тухми хом ё нимпухта
-
гӯшт ва моҳии нимпухта
-
шир ва панири нопастеризатсияшуда
-
хӯрокҳои кӯҳна ё дар ҳарорати хона зиёда аз 2 соат монда
Тавсияҳои бехатарӣ:
-
дастҳоро пеш аз пухтупаз ва баъди тамос бо гӯшт шустан
-
гӯшт, мурғ ва моҳиро пурра пухтан
-
хӯроки мондаро пеш аз истеъмол хуб гарм кардан
-
яхдонро тоза нигоҳ доштан
Варзиши бехатар дар ҳафтаи 33
Фаъолияти ҷисмонии сабук ва мунтазам дар ин ҳафта фоидаҳои зиёд дорад:
-
кам кардани дарди пушт ва коси миён
-
беҳтар шудани гардиши хун
-
паст шудани стресс
-
беҳтар шудани хоб
-
омодагӣ ба таваллуд
Варзишҳои иҷозатдодашуда
-
роҳгардии ҳаррӯза (20–30 дақиқа)
-
шиноварӣ ё роҳгардӣ дар об
-
йогаи махсус барои ҳомиладорӣ
-
машқҳои кашишӣ
-
машқҳои Кегел барои қавӣ кардани мушакҳои поёни кос
Варзишҳое, ки бояд аз онҳо худдорӣ кард
-
ҷаҳидан ё давидан бо шиддат
-
бардоштани вазни вазнин
-
варзишҳои бархӯрднок
-
машқҳое, ки хавфи афтидан доранд
-
ҳар гуна фаъолияте, ки бо чарх задани сар ё дард ҳамроҳ аст
Кай бояд машқро қатъ кард?
Дар сурати пайдошавии аломатҳои зерин машқро фавран қатъ намуда, ба духтур муроҷиат кунед:
-
чарх задани сар
-
нафастангии шадид
-
хунравӣ аз маҳбал
-
дарди қафаси сина
-
фишорҳои дарднок
-
баромадани моеъ аз маҳбал
Тавсияҳои умумӣ барои ҳафтаи 33
-
дар як рӯз 8–10 истакон об бинӯшед
-
хӯрокро ба қисмҳои хурд ва зиёд тақсим кунед
-
истеъмоли намакро маҳдуд созед
-
пойафзоли бароҳат пӯшед
-
пеш аз истеъмоли ҳар гуна иловагӣ бо духтур маслиҳат кунед
Хулоса
Ғизои мутавозин ва варзиши бехатар дар ҳафтаи 33-юми ҳомиладорӣ барои рушди солими ҷанин, кам кардани нороҳатиҳои модар ва омодагӣ ба таваллуди бехатар аҳамияти калон доранд.
Ғамхории тиббӣ дар ҳафтаи 33-юми ҳомиладорӣ
Дар ҳафтаи сию сеюми ҳомиладорӣ назорати тиббӣ аҳамияти бештар пайдо мекунад, зеро ҷанин ба марҳилаи ниҳоии рушд ворид мешавад ва ҷисми модар тадриҷан ба таваллуд омодагӣ мебинад. Муоинаҳои мунтазам ва пайгирии аломатҳо метавонанд саломатии модар ва кӯдакро ҳифз намоянд.
Муоинаҳои мунтазами тиббӣ дар ҳафтаи 33
Дар ин ҳафта духтур одатан қадамҳои зеринро анҷом медиҳад:
🔹 Чен кардани фишори хун
Барои пешгирӣ ва ташхиси барвақти преэклампсия, ки метавонад бо фишори баланди хун, дарди сар ва норавшании биноӣ ҳамроҳ бошад.
🔹 Назорати вазни модар
Афзоиши аз ҳад зиёд ё нокифояи вазн метавонад ба мушкилоти ҳомиладорӣ оварда расонад.
🔹 Чен кардани баландии батн (Fundal Height)
Ин ченак ба арзёбии:
-
суръати рушди ҷанин
-
ҳаҷми моеъи амниотикӣ
-
эҳтимоли маҳдудияти рушди дохилибатнӣ (IUGR)
кумак мекунад.
🔹 Гӯш кардани набзи дилҳои ҷанин
Барои итминон аз саломатии дил ва оксигенрасонии мувофиқ ба ҷанин.
🔹 Арзёбии варам
Варами сабук муқаррарӣ аст, аммо варами ногаҳонии дасту рӯй метавонад нишонаи хатар бошад.
УЗИ дар ҳафтаи 33-юми ҳомиладорӣ
Агар духтур зарур шуморад, ултрасадо (УЗИ) гузаронида мешавад, то ҳолатҳои зерин арзёбӣ шаванд:
-
вазни тахминии ҷанин
-
ҷойгиршавии ҷанин (сар поён, нишаста ё уфуқӣ)
-
ҳолати плацента
-
ҳаҷми моеъи амниотикӣ (AFI)
-
ҳаракатҳои нафаскашӣ ва мушакҳои ҷанин
-
ҷараёни хун дар ноф (дар ҳолати шубҳа ба мушкилот)
Назорати хатари таваллуди бармаҳал
Дар ҳафтаи 33 эҳтимоли таваллуди бармаҳал вуҷуд дорад. Аломатҳои огоҳкунанда иборатанд аз:
-
фишорҳои мунтазам ва дарднок
-
фишори шадид дар коси миён
-
хунравӣ ё доғбинии маҳбал
-
баромадани моеъи обшакл
-
кам шудани ҳаракати ҷанин
Дар чунин ҳолатҳо духтур метавонад:
✔️ Тести NST (Non-Stress Test)
Барои арзёбии посухи набзи дилҳои ҷанин ба ҳаракатҳо.
✔️ Тести FFN (Fetal Fibronectin)
Барои пешгӯии эҳтимоли таваллуди бармаҳал.
✔️ УЗИ гарданаи бачадон
Кӯтоҳии гардана метавонад хатари таваллуди пеш аз муҳлатро зиёд кунад.
Истифодаи иловаҳои ғизоӣ
Дар ин марҳила аксар вақт идомаи истифодаи иловаҳои зерин тавсия дода мешавад:
-
Оҳан
-
Калсий
-
Витамини D
-
Кислотаи фолий
-
DHA ё Омега-3 (бо иҷозати духтур)
⚠️ Ҳар гуна иловаро танҳо тибқи тавсияи мутахассис истеъмол кунед.
Аломатҳои хатарнок барои модар
Ҳангоми пайдошавии нишонаҳои зерин бояд фавран ба духтур ё маркази тиббӣ муроҷиат кард:
-
дарди сахти сар
-
норавшании биноӣ ё дурахши нурҳо
-
дарди шадиди қисми болоии шикам
-
варами ногаҳонии рӯй ё дастҳо
-
хунравӣ
-
кам ё қатъ шудани ҳаракати ҷанин
-
таб ва ларза
-
баромадани моеъи ногаҳонӣ аз маҳбал
Ин аломатҳо метавонанд нишонаи преэклампсия, сироят, рахнашавии халтаи об ё мушкилоти плацента бошанд.
Эмгузаронӣ ва тавсияҳои иловагӣ
Дар баъзе кишварҳо, эмгузаронии Tdap (бар зидди сулфаи кабуд) дар байни ҳафтаҳои 27 то 36 тавсия дода мешавад.
Инчунин ба модар маслиҳат дода мешавад:
-
ба паҳлӯи чап хоб равад
-
аз истодани тӯлонӣ худдорӣ кунад
-
стрессро идора намояд
-
нақшаи таваллудро бо духтур баррасӣ кунад
Хулоса
Ғамхории тиббӣ дар ҳафтаи 33-юми ҳомиладорӣ нақши калидӣ дорад. Муоинаҳои мунтазам, шинохти аломатҳои хатар ва риояи дастурҳои духтур метавонанд аз бисёр мушкилоти ҷиддӣ пешгирӣ намуда, таваллуди бехатарро таъмин созанд
Саволҳои маъмул (FAQ) – Ҳафтаи 33-юми ҳомиладорӣ
❓ Ҳафтаи 33-юми ҳомиладорӣ ба кадом моҳ рост меояд?
Ҳафтаи сию сеюми ҳомиладорӣ ба моҳи ҳаштуми ҳомиладорӣ рост меояд ва қисми семоҳаи сеюм ба ҳисоб меравад. Дар ин марҳила модар ва ҷанин ба таваллуд омодагӣ мебинанд.
❓ Вазни муқаррарии ҷанин дар ҳафтаи 33 чанд аст?
Вазни ҷанин дар ин ҳафта одатан байни 1,9 то 2,1 килограмм буда, дарозии ӯ тақрибан 43–45 сантиметр мебошад.
Агар вазн каме бештар ё камтар бошад, аммо натиҷаҳои УЗИ хуб бошанд, одатан хавфнок нест.
❓ Оё кам шудани ҳаракати ҷанин дар ҳафтаи 33 хатарнок аст?
Бале. Кам шудани ҳаракати ҷанин метавонад нишонаи хатар бошад.
Меъёри муқаррарӣ:
👉 ҳадди ақал 10 ҳаракат дар давоми 2 соат.
Агар:
-
ҳаракатҳо хеле кам шаванд
-
ё тамоман ҳис нашаванд
→ бояд фавран ба духтур ё беморхона муроҷиат кард.
❓ Оё таваллуд дар ҳафтаи 33 хатарнок ҳисоб мешавад?
Таваллуд дар ҳафтаи 33 таваллуди бармаҳал ҳисоб мешавад.
Кӯдакони дар ин ҳафта таваллудшуда:
-
одатан ба бахши нигоҳубини навзодон (NICU) ниёз доранд
-
мумкин аст мушкили нафаскашӣ дошта бошанд
Бо вуҷуди ин, бо нигоҳубини муосири тиббӣ, эҳтимоли зинда мондан хеле баланд аст.
❓ Дарди поёни шикам дар ҳафтаи 33 муқаррарӣ аст?
Дарди сабук ва муваққатии поёни шикам метавонад муқаррарӣ бошад ва бо:
-
кашишхӯрии пайвандҳо
-
фишори батн
-
ҳаракати ҷанин
алоқаманд аст.
⚠️ Агар дард:
-
шадид
-
доимӣ
-
ё бо хунравӣ ва фишорҳои мунтазам ҳамроҳ бошад
→ ташхиси фаврӣ лозим аст.
❓ Оё алоқаи ҷинсӣ дар ҳафтаи 33 иҷозат аст?
Дар ҳомиладории бехатар ва бе мушкилот, алоқаи ҷинсӣ одатан иҷозат дода мешавад.
Аммо дар ҳолатҳои зерин бояд худдорӣ кард:
-
хунравӣ
-
кӯтоҳии гарданаи бачадон
-
таърихи таваллуди бармаҳал
-
плацентаи паст (ҷойгиршавии нодуруст)
-
рахнашавии халтаи об
Қарори ниҳоӣ бояд бо маслиҳати духтур гирифта шавад.
❓ Оё шикофи перинеум (Episiotomy) ҳатмист?
Имрӯзҳо шикофи перинеум ба таври мунтазам анҷом дода намешавад.
Он танҳо дар ҳолатҳои зарурии тиббӣ иҷро мешавад, мисли:
-
паст шудани набзи дилҳои ҷанин
-
таваллуд бо асбобҳо (вакуум ё форсепс)
-
мушкилӣ дар баромадани китфҳои кӯдак
Тадқиқотҳо нишон медиҳанд, ки порашавии табиӣ аксар вақт сабуктар ва зудтар шифо меёбад.
❓ Оё метавон эҳтимоли шикофи перинеумро кам кард?
Бале. масҳи перинеум аз ҳафтаи 34 метавонад:
-
чандирии бофтаҳоро зиёд кунад
-
эҳтимоли шикофро кам намояд
Аммо ин усул кафолати 100% намедиҳад.
❓ Оё сафар ё парвоз дар ҳафтаи 33 иҷозат аст?
Аксари ширкатҳои ҳавопаймоӣ пас аз ҳафтаи 32 маълумоти тиббӣ талаб мекунанд.
Аз ҷиҳати тиббӣ:
-
сафарҳои тӯлонӣ тавсия намешаванд
-
хавфи оғози ногаҳонии таваллуд ё лахташавии хун вуҷуд дорад
Пеш аз сафар ҳатман бо духтур маслиҳат кунед.
❓ Оё варами пойҳо дар ҳафтаи 33 муқаррарӣ аст?
Варами сабуки пойҳо ва тағоякҳо муқаррарӣ аст.
⚠️ Аммо агар варам:
-
ногаҳон пайдо шавад
-
рӯй ё дастҳоро фаро гирад
-
бо дарди сар ва норавшании биноӣ ҳамроҳ бошад
→ метавонад нишонаи преэклампсия бошад ва санҷиши фавриро талаб мекунад.
❓ Оё ҷанин дар ҳафтаи 33 дардро ҳис мекунад?
Системаи асаби ҷанин дар ин марҳила хеле рушд ёфтааст ва эҳтимол дорад ба ангезаҳо вокуниш нишон диҳад, аммо дарки дард мисли кӯдак баъд аз таваллуд нест ва ҳанӯз мавриди омӯзиши илмӣ қарор дорад.
❓ Оё бо синаҳои ҳамвор ё дарунрафта шир додан мумкин аст?
Бале. Аксари модарон метавонанд бомуваффақият кӯдакро шир диҳанд.
Усулҳои ёрирасон:
-
истифодаи муҳофизҳои нӯги сина
-
кашидани нӯги сина пеш аз ширдиҳӣ
-
машварат бо мутахассиси ширдиҳӣ
❓ Кай бояд дар ҳафтаи 33 фавран ба духтур муроҷиат кард?
Ҳангоми пайдо шудани нишонаҳои зерин бояд фавран ба ёрии тиббӣ муроҷиат кард:
-
хунравӣ аз маҳбал
-
дарди шадиди шикам
-
дарди сахти сар бо норавшании биноӣ
-
кам ё қатъ шудани ҳаракати ҷанин
-
баромадани моеъи ногаҳонӣ аз маҳбал
-
фишорҳои мунтазам ва дарднок
Хулосаи ниҳоӣ
Ҳафтаи сию сеюми ҳомиладорӣ марҳилаи хеле муҳим аст. Рушди босуръати ҷанин, тағйироти ҷисми модар ва наздикшавии таваллуд диққати махсусро талаб мекунад. Ғизои дуруст, ҳаракати бехатар ва назорати мунтазами тиббӣ калиди саломатии модар ва кӯдак мебошанд.
Бидуни шарҳ