Ҳафтаи 28-уми ҳомиладорӣ оғози семоҳаи сеюм ба ҳисоб меравад — даврае, ки дар он рушди ҷанин хеле тез мешавад ва бадани модар тағйироти навро эҳсос мекунад. Дар ин ҳафта ҷанин метавонад чашмонашро кушода ва пӯшад, ба садоҳо ҷавоб диҳад ва ҳатто давраи хоб ва бедориро танзим намояд. Системаи асаби марказӣ то дараҷае инкишоф ёфтааст, ки метавонад ба нигоҳ доштани ҳарорати бадан кӯмак кунад.
Барои модар бошад, эҳтимоли пайдоиши аломатҳое чун тангии нафас, сӯзиши меъда, дарди камар, варами пойҳо ва хастагии зиёд вуҷуд дорад. Ин ҳафта ҳамчунин барои гузаронидани таҳлили таҳаммулпазирии глюкоза, санҷиши Rh, ва муайян кардани камхунии модар бисёр муҳим мебошад.
Рушди ҷанин дар ҳафтаи 28
Қад ва вазни ҷанин
Дар ин ҳафта, одатан:
-
Қад: 36–38 см
-
Вазн: тақрибан 1–1.1 кг
Пӯсти ҷанин тадриҷан ҳамвор мешавад ва қатҳои он кам мешаванд, зеро дар зери пӯст равған ҷамъ мегардад.
Кушодан ва бастани чашмҳо
Дар ҳафтаи 28 ҷанин метавонад:
-
чашмонашро кушода ва пӯшад
-
ба рӯшноӣ аз берун посух диҳад
-
марҳилаи аввалини риштаро дар чашм дошта бошад
-
давраи хобаш танзим шавад
Рушди майна ва системаи асаб
Ин ҳафта барои майна аз муҳимтаринҳо ба ҳисоб меравад:
-
шумораи нейронҳо босуръат зиёд мешавад
-
робитаҳои асабӣ (синапсҳо) фаъол мешаванд
-
дар вақти таваллуд майна тақрибан 12% вазни ҷанинро ташкил медиҳад
-
системаи асаб ба танзими ҳарорати бадан кумак мекунад
Мағирондани ангушт ва ҳаракатҳои ҷанин
Дар ин давра ҷанин метавонад:
-
ангушти калонро мағиронад
-
дасташро назди рӯяш барад
-
ба овози модар ё садоҳои шинос ҷавоб диҳад
Ҷанин, ҷаниндон ва моеъи амниотикӣ
-
Ҷаниндон (плацента) то 420 грамм расидааст
-
Моеъи амниотикӣ ҳаракат, амният ва рушди шушҳои ҷанинро таъмин мекунад
Тағйиротҳои бадани модар дар ҳафтаи 28
1. Тангии нафас
Сабаб — фишори бачадон ба диафрагма.
⚠️ Агар бо дарди сина ё сарчархонӣ ҳамроҳ шавад → ба духтур муроҷиат кунед.
2. Дарди камар ва коси пой
Бо сабаби суст шудани буғумҳо ва вазн гирифтани ҷанин.
Маслиҳатҳо:
-
бо болишт хобидан
-
нигоҳ доштани ҳолати дуруст
-
тамринҳои сабук
-
бастани камарбанди ҳомиладорӣ
3. Сӯзиши меъда ва беоҳанги
Меъёри ҳозима суст мешавад.
Тавсияҳо:
-
хӯроки кам, вале зуд-зуд
-
худдорӣ аз таомҳои равғанин ва бирён
-
нахобидан пас аз хӯрок
4. Инқирозҳои Брекстон Ҳикс
Инқирозҳои ғайримунтазам ва бе дард.
⚠️ Агар мӯътадил ва дардовар шаванд → нишонаи таваллуди бармаҳал.
5. Афзоиши обрави маҳбал
Агар сафед ва бе бӯй бошад — муқаррарист.
⚠️ Агар зард, сабз ё бадбӯй бошад → эҳтимоли сироят.
6. Варами пойҳо ва дастҳо
Агар кам бошад — муқаррарӣ.
⚠️ Агар ногаҳонӣ ва сахт бошад — метавонад преэклампсия бошад.
7. Хастагӣ ва камқувватӣ
Дар семоҳаи сеюм хеле зиёд мешавад.
8. Дарди пайвандҳои бачадон
Бо истироҳат беҳтар мешавад.
Миқдори моеъи амниотикӣ дар семоҳаи сеюм
Полиҳидроамниос — зиёд будани моеъи амниотикӣ
Афзоиши камёфт, ки метавонад аз сабабҳои зерин бошад:
-
диабети назоратнашуда
-
басташавии рӯдаи ҷанин
-
ҷанини калон
-
бордоршавии дугона
-
ё бе сабаби маълум
Хатарҳо (агар шадид бошад):
-
таваллуди бармаҳал
-
ҷойгиршавии нодурусти ҷанин
-
фишори зиёд ба модар
Олигоҳидроамниос — кам будани моеъи амниотикӣ
Дар 3–5% ҳомиладориҳо дида мешавад.
Сабабҳо:
-
мушкилоти ҷаниндон
-
шикоф ё рахнаи оби ҷанин
-
рушди сусти ҷанин (IUGR)
-
хушкшавии модар
Хатарҳо:
-
кам шудани ҳаракати ҷанин
-
фишори ҳаддӣ ба ноф
-
мушкилоти рушди шуш
Мудирият:
-
нӯшидани оби зиёд
-
истироҳат
-
назорати доимӣ бо УЗИ
-
дар ҳолатҳои вазнин — табобати бемористонӣ
Таҳлилҳо ва санҷишҳои муҳим дар ҳафтаи 28
1. Тестҳои таҳаммулпазирии глюкоза (GCT)
Барои санҷиши диабети ҳомиладорӣ.
-
маҳлули ширин нӯшидан
-
баъди 1 соат таҳлил
-
бе рӯза
Агар натиҷа баланд бошад → GTT мегузаронанд.
2. Ташхиси сатҳи хун (HCT)
Барои муайян кардани камхунӣ (анемия).
3. Rh ва инъексияи Роғам (Anti-D)
Агар модар Rh– бошад:
-
аз ҳафтаи 26–28 сӯзандору дода мешавад
-
баъди таваллуд, агар кӯдак Rh+ бошад, такрор мешавад
4. Санҷиши сифилис
Агар дар аввали ҳомиладорӣ анҷом нашуда бошад, такрор мешавад.
5. Муайянкуниҳои муқаррарӣ
-
фишори хун
-
вазн
-
баландии бачадон
-
ҳаракати ҷанин
-
санҷиши пешоб
Дар кадом ҳолатҳо бояд фавран ба духтур муроҷиат кард?
-
Кам шудани ҳаракати ҷанин (кам аз 10 ҳаракат дар 2 соат)
-
Хунравии маҳбал
-
Баромадани оби ҷанин
-
Инқирозҳои мунтазам ва дарднок
-
Сардарди шадид, чашмноравшан
-
Варами сахт
-
Табларза
-
Дарди шадиди шикам ё коса
Ғизо ва тарзи ҳаёт дар ҳафтаи 28
1. Истеъмоли маҳсулоти ширӣ, махсусан йогурт
Манбаи калсий, сафеда ва пребиотикҳост.
2. Парҳезҳои бе-карбоҳидрат хатарноканд
Карбҳо барои энергия ва рушди ҷанин заруранд.
3. Нӯшидани оби фаровон
8–10 пиёла дар як рӯз.
4. Хӯрокҳои кам, вале зуд-зуд
Барои пешгирӣ аз сӯзиши меъда.
5. Назорат кардани вазн
Дар семоҳаи сеюм: 0.4–0.5 кг дар як ҳафта.
6. Варзишҳои сабук
-
роҳравӣ
-
йогаи ҳомиладорӣ
-
тамринҳои кашишӣ
7. Хоб дар тарафи чап
Гардиши хун беҳтар мешавад.
8. Нигоҳубини ҳолати рӯҳӣ
Мулоқот бо наздикон, тамринҳои нафаскашӣ, суҳбат бо ҳамсар.
Саволҳои маъмул дар ҳафтаи 28
1. Оё нигоҳ доштани хуни ноф лозим аст?
Ин интихоби шахсӣ аст. Барои оилаҳои дорои таърихи бемориҳои хун муфидтар хоҳад буд.
2. Оё дар ин ҳафта оғоз кардани курсҳои омодагӣ ба таваллуд дуруст аст?
Бале, вақти беҳтарин мебошад.
3. Оё навъи таваллуд аз ин ҳафта муайян мешавад?
Дар баъзе ҳолатҳо — ҳа.
Аммо қарорҳои ниҳоӣ одатан дар ҳафтаҳои 36–38 гирифта мешаванд.
4. Ҳаракати ҷанин чанд маротиба бояд эҳсос шавад?
Тақрибан 10 ҳаракат дар 2 соат.
5. Оё алоқаи ҷинсӣ дар ҳафтаи 28 бехатар аст?
Агар ҳомиладорӣ муқаррарӣ бошад — бале.
Хулоса
Ҳафтаи 28-уми ҳомиладорӣ оғози давраи муҳимест, ки дар он рушди ҷанин босуръат пеш меравад ва модар аломатҳои навро эҳсос мекунад. Бо ғизои дуруст, нӯшидани об, истироҳати кофӣ, назорати ҳаракати ҷанин ва гузаронидани таҳлилҳои зарурӣ, шумо метавонед ин давраро бо оромӣ ва бехатарӣ паси сар намоед.
Бидуни шарҳ