زایمان همیشه یکی از مهمترین و زیباترین لحظات زندگی یک زن است. اما نحوهی به دنیا آوردن نوزاد، میتواند تفاوت زیادی در تجربهی مادر، سلامت نوزاد و روند بهبودی پس از زایمان ایجاد کند. در سالهای اخیر، زایمان فیزیولوژیک به عنوان یکی از روشهای طبیعی، ایمن و کممداخله مورد توجه بسیاری از مادران و پزشکان قرار گرفته است. در این مقاله بهطور کامل بررسی میکنیم که زایمان فیزیولوژیک چیست، چه تفاوتهایی با زایمان طبیعی دارد، و برای چه کسانی مناسبتر است.
زایمان فیزیولوژیک چیست؟
زایمان فیزیولوژیک (Physiological Birth) به نوعی از زایمان طبیعی گفته میشود که در آن هیچگونه مداخلهی پزشکی غیرضروری صورت نمیگیرد. این زایمان در محیطی آرام، با آزادی کامل برای مادر انجام میشود و بدن زن اجازه مییابد فرآیند طبیعی زایمان را براساس مکانیسمهای فیزیولوژیکی خودش طی کند.
در زایمان فیزیولوژیک:
-
از داروهای القای درد یا تسریع زایمان استفاده نمیشود
-
حرکت آزادانه مادر، انتخاب وضعیت مناسب برای زایمان و کنترل طبیعی درد از اصول آن است
-
مراقبتهای حمایتی بهجای مداخلات تهاجمی در اولویت قرار دارد
مراحل زایمان فیزیولوژیک
فرایند زایمان فیزیولوژیک شامل چند مرحله است که معمولاً بهآرامی و بدون شتاب طی میشود:
۱. شروع انقباضات طبیعی
زایمان بدون دارو یا تحریک مصنوعی شروع میشود. مادر معمولاً در خانه یا در یک مرکز زایمان با شرایط مساعد، با احساس آرامش و بدون استرس انقباضات را تجربه میکند.
۲. پیشرفت آهسته ولی پیوسته دردها
بدون استفاده از سرم، شیاف یا دارو، رحم بهطور طبیعی باز میشود. مادر میتواند راه برود، در وان آب گرم باشد، یا وضعیت نشسته، چمباتمه و حتی چهاردستوپا بگیرد.
۳. زایمان نوزاد
در وضعیتی که مادر خودش انتخاب کرده و احساس راحتی میکند، نوزاد به دنیا میآید. پوزیشن خوابیده روی تخت اجباری نیست. حتی زایمان در آب هم یکی از گزینههاست.
۴. تماس پوست به پوست بلافاصله پس از زایمان
نوزاد روی سینه مادر قرار میگیرد، بند ناف پس از توقف جریان خون قطع میشود، و شیرخوردن بلافاصله آغاز میگردد.
مزایای زایمان فیزیولوژیک
-
✅ کاهش احتمال پارگی یا نیاز به برش اپیزیوتومی
-
✅ برگشت سریعتر مادر به شرایط طبیعی
-
✅ احتمال کمتر عفونت یا خونریزی پس از زایمان
-
✅ تجربه مثبت و قدرتبخش برای مادر
-
✅ شکلگیری پیوند عاطفی قویتر میان مادر و نوزاد
-
✅ کاهش احتمال افسردگی پس از زایمان
تفاوت زایمان فیزیولوژیک با زایمان طبیعی کلاسیک
| موضوع | زایمان فیزیولوژیک | زایمان طبیعی رایج |
|---|---|---|
| استفاده از دارو | خیر | گاهی سرم، آمپول، دارو |
| پوزیشن زایمان | انتخابی، آزاد | معمولاً خوابیده به پشت |
| دخالت پزشکی | حداقلی | نسبتاً بیشتر |
| محیط زایمان | آرام، کمنور، بیصدا | بیمارستانی، رسمی |
| اپیزیوتومی | کمتر اتفاق میافتد | رایجتر |
| مراقب زایمان | ماما + پزشک در صورت نیاز | پزشک یا ماما |
چه مادرانی کاندیدای مناسب برای زایمان فیزیولوژیک هستند؟ شرایط، ویژگیها و ملاحظات مهم
زایمان فیزیولوژیک روشی ایمن و طبیعی است، اما لزوماً برای همهی مادران مناسب نیست. برای اینکه بتوانید با اطمینان وارد این مسیر شوید، لازم است چند عامل مهم را در نظر بگیرید. در ادامه به شرایط لازم برای انجام زایمان فیزیولوژیک، ویژگیهای بدنی و روحی مادر و نکاتی که باید حتماً با پزشک خود مطرح کنید، اشاره میکنیم:
✅ ۱. بارداری کمخطر و بدون عارضه پزشکی
مادرانی که در دوران بارداری با مشکلاتی مثل فشار خون بالا، دیابت بارداری، جفت سرراهی، رشد نامناسب جنین یا سابقهی زایمانهای پرخطر مواجه نیستند، گزینه مناسبی برای زایمان فیزیولوژیک محسوب میشوند.
✅ ۲. تکقلویی و قرارگیری صحیح جنین
برای زایمان فیزیولوژیک، *بارداری تکقلویی* و قرار داشتن جنین در وضعیت سفالیک (سر به پایین) اهمیت زیادی دارد. در صورتی که جنین بریچ یا عرضی باشد، انجام این نوع زایمان توصیه نمیشود.
✅ ۳. آمادگی ذهنی و روانی مادر
داشتن اعتماد به نفس، توانایی تحمل درد طبیعی و تمایل به تجربهی زایمان بدون دخالتهای پزشکی، از ویژگیهای کلیدی برای موفقیت در این نوع زایمان است. شرکت در کلاسهای آمادگی برای زایمان بسیار مفید است.
✅ ۴. حمایت همسر یا فرد همراه
زایمان فیزیولوژیک نیاز به *حضور یک همراه آگاه و آرامبخش* دارد که در طول فرآیند زایمان به مادر کمک کند؛ چه با ماساژ، چه با حضور ذهنی آرامکننده و چه با حمایت عاطفی.
✅ ۵. دسترسی به مراکز زایمان مجهز به امکانات طبیعی
بیمارستان یا مرکز درمانی باید مجهز به اتاق زایمان فیزیولوژیک، وان آب گرم، توپ زایمان، تختهای ویژه با قابلیت تغییر پوزیشن، چراغ کمنور و محیط آرام* باشد. همچنین حضور مامای آموزشدیده در زایمان طبیعی ضروری است.
✅ ۶. نبود محدودیت یا ممنوعیت پزشکی برای زایمان واژینال
برخی موارد خاص پزشکی مانند بیماریهای قلبی، عفونتهای خاص یا پارگی کیسه آب بدون درد ممکن است مانع انجام زایمان فیزیولوژیک شوند. همیشه پیش از تصمیمگیری نهایی، با پزشک خود مشورت کنید.
✅ ۷. تمایل مادر به مشارکت فعال در روند زایمان
زایمان فیزیولوژیک نیاز به مشارکت فعال مادر دارد؛ یعنی باید بخواهد که خودش بدنش را بشناسد، تمرین تنفس، مدیتیشن، و کنترل درد را انجام دهد. این روش بر پایهی «مشارکت مادر» و نه صرفاً «پذیرش درمان» شکل گرفته است.
پرسشهای رایج درباره زایمان فیزیولوژیک
آیا درد زایمان فیزیولوژیک بیشتر است؟
درد طبیعی تجربه میشود، اما با تکنیکهایی مثل تمرین تنفس، ماساژ، آبدرمانی و آرامسازی ذهنی قابل کنترل است.
آیا حتماً باید در خانه انجام شود؟
خیر. در برخی بیمارستانها یا مراکز زایمان فیزیولوژیک، شرایط مناسب برای این نوع زایمان فراهم شده است.
اگر حین زایمان مشکلی پیش آمد چه میشود؟
تیم مراقب آماده هستند که در صورت نیاز، مداخلات پزشکی ضروری را انجام دهند یا به زایمان سزارین اورژانسی اقدام کنند.
جمعبندی
زایمان فیزیولوژیک تجربهای بینظیر از تولد است که به مادر اجازه میدهد با اعتماد به نفس، بدون دخالتهای غیرضروری، نوزاد خود را به دنیا بیاورد. اگر بارداری کمخطری دارید و به دنبال تجربهای آرام، طبیعی و عمیق در زمان زایمان هستید، حتماً درباره زایمان فیزیولوژیک با پزشک یا مامای خود مشورت کنید.
🟣 در مطب دکتر آقایی خدمات مشاوره زایمان طبیعی، آموزش روشهای کنترل درد، و آمادگی فیزیکی و ذهنی برای زایمان فیزیولوژیک ارائه میشود. برای دریافت وقت مشاوره تماس بگیرید:
📞 09368653154
📍 مطب دکتر آقایی – کرج – بلوار امامزاده حسن – بالاتر از چهارراه مصباح – ساختمان دی طبقه دوم
🗓 رزرو آنلاین وقت مشاوره در maryamaghaei.com
بدون دیدگاه