بارداری یکی از زیباترین و در عین حال حساسترین دورههای زندگی یک زن است. در این دوران، بدن تغییرات زیادی را تجربه میکند که بسیاری از آنها طبیعی و قابل انتظار هستند. با این حال، برخی علائم میتوانند نشانه هشداردهندهای از بروز مشکل باشند؛ مشکلاتی که اگر به موقع تشخیص داده نشوند، میتوانند سلامت مادر و جنین را تهدید کنند. شناخت این علائم و واکنش سریع نسبت به آنها، نقشی کلیدی در پیشگیری از عوارض جدی دارد. در این مقاله، به ۹ تا از علائم خطر در بارداری میپردازیم که در صورت مشاهده، باید بدون تاخیر به متخصص زنان و زایمان مراجعه کنید.
۱. خونریزی واژینال یکی از علائم خطر در بارداری
خونریزی واژینال در دوران بارداری همیشه به معنای یک مشکل جدی نیست، اما در بسیاری از موارد میتواند نشانهای هشداردهنده باشد. در سهماهه اول، لکهبینی خفیف ممکن است به دلیل لانهگزینی جنین یا تغییرات هورمونی رخ دهد؛ با این حال، خونریزی شدید، روشن یا همراه با درد شکمی میتواند نشانهای از تهدید به سقط یا حاملگی خارج از رحم باشد.
در سهماهه دوم و سوم، هرگونه خونریزی باید بسیار جدی گرفته شود. این وضعیت ممکن است به دلیل مشکلاتی مانند جفت سرراهی یا جداشدگی زودرس جفت باشد که نیاز به پیگیری فوری پزشکی دارد. در صورت مشاهده هرگونه خونریزی، بهویژه اگر با درد، سرگیجه یا ضعف همراه باشد، باید بدون تأخیر به پزشک مراجعه شود.
۲. درد شدید یا مداوم شکم یکی از علائم خطر در بارداری
احساس کشیدگی یا دردهای خفیف شکمی در دوران بارداری بهویژه در سهماهه اول و دوم، معمولاً طبیعی و ناشی از رشد رحم و کشش رباطهاست. اما دردهای شدید، ناگهانی یا مداومی که به مرور زمان بدتر میشوند، میتوانند نشانهای از یک مشکل جدی باشند.
درد یکطرفه یا تیرکشنده در اوایل بارداری ممکن است به حاملگی خارج از رحم مرتبط باشد که نیازمند رسیدگی فوری است. در مراحل پیشرفتهتر بارداری، درد شکمی شدید میتواند نشانه جداشدگی جفت، انقباضات زودرس یا حتی علائم پرهاکلامپسی باشد؛ بهویژه اگر با علائمی مثل خونریزی، تاری دید یا سردرد همراه باشد.
در صورتی که در هر مرحلهای از بارداری دچار درد غیرمعمول یا شدید شکمی شدید، بهتر است فوراً با پزشک خود تماس بگیرید یا به مراکز درمانی مراجعه کنید.
۳. تب بالا بدون علت مشخص یکی از علائم خطر در بارداری
افزایش دمای بدن در بارداری اگر از حد طبیعی فراتر رود، میتواند نشانه وجود عفونت در بدن باشد؛ بهویژه زمانی که تب بالای ۳۸ درجه سانتیگراد باشد و با علائمی مثل لرز، درد بدن، گلودرد، یا احساس ضعف همراه شود.
برخی از عفونتها مانند عفونت مجاری ادراری، آنفولانزا، یا عفونتهای ویروسی و باکتریایی ممکن است در دوران بارداری خطرناکتر باشند و بر رشد جنین تأثیر منفی بگذارند. در موارد نادر، تب بالا میتواند خطر زایمان زودرس یا آسیبهای عصبی به جنین را افزایش دهد.
در صورت بروز تب، بهخصوص اگر همراه با علائم دیگر باشد، نباید خوددرمانی کنید. بهتر است هرچه سریعتر به پزشک مراجعه کرده و علت آن مشخص شود تا درمان مناسب دریافت کنید.
۴. کاهش یا توقف حرکات جنین
یکی از نشانههای سلامت جنین در رحم، حرکات منظم اوست. معمولاً مادران از هفتههای ۱۸ تا ۲۵ بارداری، شروع به احساس حرکات جنین میکنند. با پیشرفت بارداری، این حرکات قابلتشخیصتر و منظمتر میشوند.
اگرچه ممکن است برخی روزها جنین کمتر حرکت کند، کاهش محسوس یا توقف کامل حرکات – بهویژه پس از هفته ۲۸ – زنگ خطری جدی محسوب میشود. این وضعیت میتواند نشانه کمبود اکسیژن یا تغذیه ناکافی جنین باشد که نیازمند بررسی فوری است.
در صورتی که حس کردید جنین کمتر از حد معمول حرکت میکند، بهتر است در محیطی آرام دراز بکشید و حرکات او را بشمارید. اگر طی دو ساعت کمتر از ۱۰ حرکت احساس کردید، حتماً با پزشک یا مامای خود تماس بگیرید تا بررسیهای لازم انجام شود.
۵. سردرد شدید و مداوم در بارداری
سردردهای خفیف در دوران بارداری، بهخصوص در سهماهه اول، معمولاً بهدلیل تغییرات هورمونی یا کمخوابی رخ میدهند و نگرانکننده نیستند. اما اگر سردردها شدید، ناگهانی، مداوم یا مقاوم به دارو باشند، ممکن است نشانه یک مشکل جدیتر مانند پرهاکلامپسی (مسمومیت بارداری) باشند.
پرهاکلامپسی معمولاً بعد از هفته ۲۰ بارداری ظاهر میشود و میتواند با علائم دیگری مانند افزایش فشار خون، ورم ناگهانی دست و صورت، تاری دید، یا درد در ناحیه فوقانی شکم همراه باشد. اگر این وضعیت به موقع تشخیص داده نشود، میتواند خطراتی جدی برای مادر و جنین ایجاد کند.
در صورت تجربه سردرد شدید یا متفاوت با سردردهای معمول، بهخصوص اگر با علائم دیگر همراه باشد، مراجعه سریع به پزشک ضروری است.
۶. تاری دید یا دوبینی
تغییرات بینایی در دوران بارداری ممکن است به دلایل مختلفی مانند خشکی چشم یا نوسانات هورمونی ایجاد شوند. اما تاری دید، دوبینی، دیدن نقاط نورانی (فلاش)، یا کاهش ناگهانی بینایی میتواند نشانهای از یک مشکل خطرناکتر، مانند پرهاکلامپسی باشد.
پرهاکلامپسی با افزایش فشار خون و درگیری سیستم عصبی و بینایی همراه است و در صورت عدم رسیدگی، میتواند به تشنج (اکلامپسی)، آسیب کبدی یا کلیوی و حتی خطر مرگ منجر شود. تغییرات بینایی معمولاً زمانی رخ میدهند که فشار خون بالا تأثیر خود را بر عروق شبکیه چشم میگذارد.
در صورت مشاهده هرگونه اختلال بینایی در دوران بارداری، بهخصوص اگر همراه با سردرد یا ورم باشد، مراجعه فوری به پزشک ضروری است.
۷. ورم شدید دست، پا یا صورت
ورم خفیف در پاها و مچها بهویژه در پایان روز، در دوران بارداری طبیعی است و اغلب به دلیل تجمع مایعات و فشار رحم بر عروق تحتانی ایجاد میشود. با این حال، ورم ناگهانی، شدید و غیرقرینه بهخصوص در دستها، صورت یا اطراف چشمها میتواند نشانهای از پرهاکلامپسی باشد.
اگر ورم همراه با افزایش وزن ناگهانی، سردرد، تاری دید یا درد در قسمت فوقانی شکم باشد، احتمال درگیری فشار خون بارداری بالا میرود و باید سریعاً مورد بررسی قرار گیرد.
همچنین ورم یکطرفه پا، بهویژه اگر با درد و گرما همراه باشد، میتواند نشانه لخته شدن خون (ترومبوز وریدی عمقی) باشد که وضعیت اورژانسی محسوب میشود.
در صورت بروز هرگونه ورم غیرمعمول، مراجعه به پزشک برای ارزیابی دقیق و کنترل علائم اهمیت زیادی دارد.
۸. درد یا سوزش هنگام ادرار
ادرار کردن با درد، سوزش، تکرر یا احساس عدم تخلیه کامل مثانه از جمله علائم رایج عفونت ادراری در دوران بارداری است. این نوع عفونتها به دلیل تغییرات هورمونی و فیزیولوژیک در دستگاه ادراری زنان باردار شایعتر میشوند.
اگرچه عفونت ادراری معمولاً با یک دوره آنتیبیوتیک مناسب درمان میشود، اما در صورت عدم رسیدگی میتواند به عفونت کلیه یا زایمان زودرس منجر شود. از دیگر علائم میتوان به وجود خون در ادرار، بوی بد ادرار و درد در ناحیه پهلو اشاره کرد.
در صورت مشاهده هرکدام از این علائم، لازم است سریعاً نمونه ادرار بررسی شود و درمان مناسب آغاز گردد. همچنین نوشیدن آب کافی در طول روز میتواند به پیشگیری از بروز این عفونتها کمک کند.
۹. نشت مایع از واژن
ترشحات واژن در دوران بارداری معمولاً افزایش مییابد و اغلب بیرنگ، شفاف و بیبو هستند. اما اگر مایعی شفاف، بیرنگ یا کمی زرد از واژن بهصورت ناگهانی یا مداوم نشت کند، ممکن است نشانه پارگی زودرس کیسه آب باشد؛ بهویژه اگر این اتفاق قبل از هفته ۳۷ بارداری رخ دهد.
پارگی زودرس پردههای جنینی (PROM) میتواند زمینهساز عفونت رحم یا زایمان زودرس باشد و نیاز به پیگیری فوری پزشکی دارد. این نشت گاهی با بیاختیاری ادرار اشتباه گرفته میشود، اما معمولاً با تغییر وضعیت بدن ادامه دارد و قابل کنترل نیست.
در صورت شک به نشت مایع آمنیوتیک، بهتر است در اسرع وقت به بیمارستان یا پزشک متخصص مراجعه کنید تا با انجام تستهای تشخیصی، از سلامت جنین اطمینان حاصل شود.
نتیجهگیری برای علائم خطر در بارداری
دوران بارداری با تغییرات فراوانی در بدن همراه است که بسیاری از آنها طبیعی و بیخطر هستند. اما تشخیص بهموقع علائم هشداردهنده، نقش حیاتی در حفظ سلامت مادر و جنین دارد. هر کدام از ۹ نشانهای که در این مقاله به آنها پرداختیم – از خونریزی و درد شکم گرفته تا کاهش حرکات جنین یا ورم شدید – میتوانند نشاندهنده مشکلی جدی باشند که نباید نادیده گرفته شوند.
اگر در هر مرحلهای از بارداری با علائم نگرانکننده مواجه شدید، از مراجعه فوری به پزشک نترسید. در این دوران، «احتیاط» بهترین تصمیم است. پیگیری زودهنگام میتواند از بروز بسیاری از خطرات جلوگیری کرده و آرامش خاطر بیشتری برای شما و خانوادهتان فراهم کند.
بدون دیدگاه