آندومتریوز یک بیماری التهابی و مزمن است که در آن بافت مشابه پوشش داخلی رحم در خارج از رحم رشد میکند. این بیماری اغلب در تخمدانها، لولههای فالوپ، دیواره لگن و حتی اندامهای گوارشی و ادراری ظاهر میشود.
علائم این بیماری میتواند از درد شدید دوران قاعدگی تا ناباروری متغیر باشد و زندگی روزمره بسیاری از زنان را تحت تأثیر قرار دهد. در این مقاله، همه جنبههای آندومتریوز از جمله علائم، علل، روشهای تشخیص و درمانهای پزشکی و خانگی بررسی میشود.
آندومتریوز چیست؟
آندومتریوز زمانی رخ میدهد که بافت مشابه آندومتر در مناطقی غیر از رحم رشد کند. این بافت، مانند آندومتر رحم، در طول چرخه قاعدگی ضخیم شده و سپس دچار خونریزی میشود. اما برخلاف آندومتر طبیعی، خون ناشی از این بافت غیرطبیعی راهی برای خروج از بدن ندارد، در نتیجه باعث التهاب، درد، چسبندگی و در برخی موارد کیستهای آندومتریوما میشود.
علائم آندومتریوز
علائم آندومتریوز بسته به شدت بیماری و محل رشد بافت متفاوت است. این علائم شامل:
1. درد لگنی شدید
- درد قبل و حین قاعدگی (دیسمنوره)
- درد مزمن در قسمت پایین شکم و کمر
2. درد در حین یا بعد از رابطه جنسی (دیسپارونی)
- ناشی از التهاب و چسبندگیهای داخلی
3. خونریزی غیرطبیعی
- قاعدگیهای سنگین یا طولانی (منوراژی)
- خونریزی بین دورههای قاعدگی
4. مشکلات گوارشی و ادراری
- نفخ، یبوست، اسهال
- درد هنگام دفع ادرار یا مدفوع
5. ناباروری
- به دلیل تأثیر آندومتریوز بر تخمدان و لولههای فالوپ، احتمال بارداری کاهش مییابد.
6. خستگی مفرط
- التهاب مداوم بدن ممکن است باعث ضعف عمومی و خستگی مزمن شود.
علل آندومتریوز
1. قاعدگی معکوس (Retrograde Menstruation)
بخشی از خون قاعدگی به جای خروج از واژن، به داخل حفره لگنی بازمیگردد و در آنجا رشد میکند.
2. تغییر سلولی (متاپلازی سلولی)
برخی از سلولهای نواحی لگنی ممکن است به دلایل نامشخصی به سلولهای مشابه آندومتر تبدیل شوند.
3. سیستم ایمنی ضعیف
بدن قادر به شناسایی و از بین بردن بافتهای غیرطبیعی آندومتر نیست.
4. انتقال سلولهای آندومتر از طریق خون یا لنف
این سلولها میتوانند از طریق جریان خون به قسمتهای دیگر بدن منتقل شوند.
روشهای تشخیص آندومتریوز
برای تشخیص این بیماری از روشهای زیر استفاده میشود:
- معاینه لگنی
- سونوگرافی (واژینال و شکمی)
- MRI برای بررسی بافتهای غیرطبیعی
- لاپاراسکوپی (روش قطعی تشخیص)
روشهای درمان آندومتریوز
1. دارودرمانی
- داروهای مسکن (NSAIDs) مانند ایبوپروفن
- هورموندرمانی: شامل قرصهای ضدبارداری، آگونیستهای GnRH و دستگاههای داخل رحمی حاوی پروژسترون
2. جراحی
- لاپاراسکوپی: برداشتن بافتهای غیرطبیعی
- هیسترکتومی (برداشتن رحم) در موارد شدید و مقاوم به درمان
3. درمانهای طبیعی و تغییر سبک زندگی
- رژیم غذایی ضدالتهابی (مصرف امگا 3، میوه، سبزیجات، پرهیز از کافئین و قندهای فرآوریشده)
- ورزش منظم
- یوگا و مدیتیشن برای کاهش استرس
آیا درمان قطعی برای آندومتریوز وجود دارد؟
درمان قطعی برای آندومتریوز هنوز شناخته نشده است، اما جراحی و درمانهای هورمونی میتوانند تا حد زیادی علائم را کنترل کنند. در موارد شدید، هیسترکتومی ممکن است گزینه نهایی باشد.
[…] بررسی علل ضخیم شدن غیرطبیعی آندومتر […]