فولیک اسید (Folic Acid) یکی از مهمترین ویتامینهای گروه B (B9) است که نقش حیاتی در سلامت عمومی بدن، خصوصاً در دوران بارداری و سلامت زنان، ایفا میکند. این ویتامین محلول در آب بوده و برای تولید DNA، رشد سلولی و تشکیل گلبولهای قرمز ضروری است. کمبود آن میتواند منجر به مشکلات متعددی، بهویژه در بارداری، شود.
اهمیت فولیک اسید در بدن
این اسید برای عملکرد صحیح بدن ضروری است و نقش مهمی در موارد زیر دارد:
- کمک به رشد و تقسیم سلولی
- تولید گلبولهای قرمز و جلوگیری از کمخونی مگالوبلاستیک
- حمایت از سلامت مغز و جلوگیری از نقصهای عصبی
- کاهش سطح هموسیستئین خون و پیشگیری از بیماریهای قلبی-عروقی
اهمیت فولیک اسید در دوران بارداری
این ماده یکی از ضروریترین مکملهای دوران بارداری است و مصرف آن از قبل از بارداری تا پایان سهماهه اول توصیه میشود. این ویتامین نقش کلیدی در رشد جنین و جلوگیری از ناهنجاریهای مادرزادی دارد.
۱. پیشگیری از نقص لوله عصبی جنین
نقصهای لوله عصبی، مانند اسپینا بیفیدا و آنانسفالی، ناشی از بسته نشدن کامل لوله عصبی در هفتههای ابتدایی بارداری است. مصرف کافی فولیک اسید قبل از بارداری و در اوایل آن، خطر این نقصها را تا ۷۰٪ کاهش میدهد.
۲. جلوگیری از زایمان زودرس و وزن کم هنگام تولد
کمبود فولیک اسید میتواند خطر زایمان زودرس، وزن کم نوزاد هنگام تولد و سایر عوارض بارداری را افزایش دهد. دریافت کافی این ویتامین موجب رشد مناسب جنین و کاهش خطر عوارض میشود.
۳. کاهش خطر پرهاکلامپسی
پرهاکلامپسی یک عارضه جدی بارداری است که با فشار خون بالا و دفع پروتئین از طریق ادرار همراه است. تحقیقات نشان دادهاند که مصرف فولیک اسید در کاهش این عارضه نقش مؤثری دارد.
۴. بهبود رشد و تکامل جفت
فولیک اسید در تشکیل و عملکرد مناسب جفت تأثیر دارد و به افزایش خونرسانی به جنین کمک میکند.
دوز مصرفی در دوران بارداری
- زنان در سن باروری: ۴۰۰ میکروگرم در روز
- زنان باردار: ۴۰۰ تا ۶۰۰ میکروگرم در روز
- زنانی که سابقه نقص لوله عصبی در بارداری قبلی دارند: ۴۰۰۰ میکروگرم (۴ میلیگرم) در روز، با توصیه پزشک
منابع غذایی فولیک اسید
علاوه بر مکملهای دارویی، این ماده بهصورت طبیعی در مواد غذایی زیر یافت میشود:
- سبزیجات برگ سبز (اسفناج، کاهو، بروکلی)
- حبوبات (عدس، نخود، لوبیا)
- میوهها (پرتقال، موز، آووکادو)
- غلات غنیشده و نان سبوسدار
- جگر و گوشت قرمز
کمبود فولیک اسید و عوارض آن
کمبود آن میتواند منجر به مشکلات مختلفی شود:
- کمخونی مگالوبلاستیک: کمخونی ناشی از اختلال در تولید گلبولهای قرمز
- نقصهای مادرزادی: افزایش خطر ناهنجاریهای لوله عصبی، شکاف لب و کام
- خستگی و ضعف: به دلیل کاهش اکسیژنرسانی ناشی از کمخونی
- اختلالات شناختی و افسردگی: کمبود فولیک اسید ممکن است باعث مشکلات عصبی و روانی شود
تداخلات دارویی
برخی داروها ممکن است جذب یا عملکرد این ماده را کاهش دهند:
- متوترکسات (درمان بیماریهای خودایمنی)
- فنیتوئین و کاربامازپین (داروهای ضد تشنج)
- سولفاسالازین (برای درمان بیماریهای التهابی روده)
نتیجهگیری
=”text-align: justify;”>فولیک اسید یکی از ضروریترین ویتامینها در دوران بارداری و سلامت عمومی زنان است. مصرف آن قبل از بارداری و در طول سهماهه اول میتواند از نقصهای مادرزادی جلوگیری کند و به رشد سالم جنین کمک کند. علاوه بر مکملهای دارویی، مصرف غذاهای غنی از فولیک اسید نیز توصیه میشود. زنان باردار و زنانی که قصد بارداری دارند باید با مشورت پزشک متخصص زنان و زایمان، میزان مورد نیاز این ویتامین را تأمین کنند تا از مشکلات احتمالی جلوگیری شود.
بدون دیدگاه